háng 10 vừa quaáchnướcngoàixuhướngThịtrườngViệtNamđangđónlànsóngmớhướng dẫn sử dụng mạng xã hội hiệu quả， một nhà sách độc lập trên đường Phan Xích Long (TP.HCM) nhập về 200 bản "Fourth Wing" của Rebecca Yarros – tựa sách nước ngoài đang gây sốt trên TikTok. Chỉ sau ba ngày。toàn bộ số sách đã bán hết， người mua phần lớn là Gen Z. Đây không phải hiện tượng cá biệt. Sách nước ngoài xu hướng đang trở thành một phần máu thịt của thị trường xuất bản Việt Nam， không còn là món ăn chơi của giới trí thức hay dân ngoại ngữ.Nhìn vào bảng xếp hạng của các nhà sách lớn như Phương Nam， Fahasa hay Nhã Nam， dễ thấy một điều: những cuốn sách nước ngoài bán chạy nhất không phải là kinh điển hay học thuật. Chúng là romantasy (lãng mạn kỳ ảo)， self-help nhẹ nhàng， hoặc tiểu thuyết Nhật Bản đương đại. "Atomic Habits" của James Clear vẫn nằm trong top 10 sau nhiều năm， nhưng bên cạnh đó là "Before the Coffee Gets Cold" của Toshikazu Kawaguchi – một cuốn sách nhỏ về quán cà phê du hành thời gian。bán được hơn 50.000 bản tại Việt Nam tính đến giữa năm 2024. Điều này cho thấy sách nước ngoài xu hướng không còn đi theo lối mòn "sách hay phải nặng đô".Tôi có dịp trò chuyện với chị Lan。chủ một nhà sách online chuyên nhập sách ngoại văn tại Hà Nội. Chị nói thẳng: "Khách của tôi bây giờ không hỏi sách đoạt giải Nobel nữa. Họ hỏi sách nào đang viral trên BookTok， sách nào có bìa đẹp để chụp ảnh." Chị cũng tiết lộ doanh thu từ sách nước ngoài xu hướng tăng gấp đôi sau mỗi đợt dịch， một phần nhờ các hội nhóm mua chung trên Facebook. Nhưng chị không giấu lo lắng: "Nhiều cuốn hot quá， tôi nhập về mà không kịp đọc để tư vấn. Khách hỏi nội dung， tôi chỉ biết nói theo review trên mạng."
Sự bùng nổ này có mặt trái. Một số nhà xuất bản trong nước chạy theo xu hướng。mua bản quyền ồ ạt những cuốn sách nước ngoài đang hot， dịch vội vàng， dẫn đến chất lượng bản dịch chênh vênh. Tôi từng cầm trên tay một bản dịch tiếng Việt của một cuốn tiểu thuyết giả tưởng nổi tiếng: câu cú lủng củng， thuật ngữ dịch sai khiến người đọc mất phương hướng. Đó là hệ quả của việc chạy theo số lượng mà quên đi chiều sâu. Trong khi đó， những cuốn sách nước ngoài xu hướng được đầu tư kỹ lưỡng – như bộ "Dune" do Nhã Nam thực hiện – lại tạo được hiệu ứng lâu dài， bán đều đặn qua nhiều năm.
Vậy xu hướng sách nước ngoài tại Việt Nam sẽ đi về đâu?Có một tín hiệu đáng mừng: người đọc trẻ bắt đầu quan tâm đến sách gốc， không chỉ bản dịch. Các câu lạc bộ đọc sách tiếng Anh， tiếng Nhật mọc lên ở nhiều thành phố. Họ không chỉ đọc để giải trí mà còn để học ngoại ngữ， để kết nối với cộng đồng. Điều này khiến sách nước ngoài xu hướng trở thành cầu nối văn hóa， chứ không đơn thuần là hàng nhập khẩu. Tuy nhiên， để duy trì được sức sống， các nhà làm sách cần tỉnh táo hơn với những cơn sốt ngắn hạn. Bởi lẽ。một cuốn sách nước ngoài có thể thành xu hướng nhờ mạng xã hội， nhưng để ở lại trong lòng độc giả， nó cần nội dung thật sự chạm tới họ – điều mà không thuật toán nào đo đếm được.
