Doanh số sách giấy tại TP.HCM trong tháng 1 vừa qua tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoáiĐiểmmặtcuốnsáchtiêubiểukhiếnngườitrẻViệtbỏđiệnthoạitrongdịpTếhướng dẫn kinh doanh online， theo số liệu từ một chuỗi nhà sách lớn. Điều đáng nói: phần lớn người mua nằm trong độ tuổi 18-30. Họ không chờ đến Tết để đọc， nhưng Tết là lúc họ thực sự 'ngấu nghiến' những cuốn sách tiêu biểu đã mua từ trước. Một nhân viên nhà sách trên đường Nguyễn Huệ kể: 'Có bạn còn quay lại mua thêm 3 cuốn sau khi đọc xong cuốn đầu tiên trong đêm giao thừa.'Cuốn đầu tiên phải kể đến là 'Mình đã bán mình cho Tây' của tác giả trẻ Trần Huyền Trang. Sách mỏng， chỉ hơn 200 trang， nhưng review sách tiêu biểu trên các diễn đàn văn học mạng đánh giá đây là 'cú tát nhẹ vào thói quen trì hoãn'. Tôi đọc thử một chương vào sáng mùng 2 Tết， và thấy tác giả kể chuyện đi làm thuê ở xứ người bằng giọng văn tự trào， không hề bi lụy. Có đoạn: 'Tôi học được cách nói không với sếp Tây sau 6 tháng chỉ vì một lần quên... thở.' Chi tiết nhỏ ấy khiến người đọc nhớ mãi. Sách không dạy làm giàu。nhưng dạy cách sống sót qua những ngày tháng bị bóc lột cảm xúc.Thứ hai là 'Tâm lý học về tiền' (Morgan Housel) - bản dịch tiếng Việt ra mắt giữa năm ngoái nhưng đến Tết mới thực sự bùng nổ. Trên một nhóm đọc sách có 120.000 thành viên， có đến 47 bài review sách tiêu biểu về cuốn này chỉ trong 10 ngày Tết. Điểm chung: người đọc bị ám ảnh bởi câu chuyện về Ronald Read - người gác cổng tiết kiệm từng đồng và để lại gia tài 8 triệu USD. Tôi thấy nhiều bạn trẻ chép tay câu 'Đừng bao giờ đánh đổi thứ mình cần nhất lấy thứ mình muốn nhất' rồi dán lên tủ lạnh. Cá nhân tôi nghĩ sách hay nhưng không nên thần thánh hóa: nó không giúp bạn giàu sau một đêm， nhưng giúp bạn bớt tiêu hoang trong mùa Tết.Một cuốn khác gây tranh cãi: 'Nghệ thuật tinh tế của việc đếch quan tâm' (Mark Manson). Nhiều người lớn tuổi cho rằng tựa sách 'phản cảm'， nhưng giới trẻ lại thấy đồng cảm. Trên các trang review sách tiêu biểu， có ý kiến phản biện rằng sách cổ xúy cho lối sống ích kỷ. Tôi thì thấy khác: tác giả chỉ thẳng vào mặt người đọc và hỏi 'Mày đang sống theo kỳ vọng của ai?'. Đọc xong chương về cái chết của cha tác giả， tôi lặng người. Không phải vì buồn。mà vì nhận ra mình đã dành quá nhiều thời gian để lo lắng về những thứ vô nghĩa. Sách không dành cho người thích sự ngọt ngào， nhưng là liều thuốc đắng cần thiết.
Hai cuốn còn lại là 'Rừng Na Uy' (Haruki Murakami) - bản tái bản có bìa mới - và 'Sapiens' (Yuval Noah Harari). Với 'Rừng Na Uy'， lớp trẻ đọc lại vì tò mò sau khi xem phim chuyển thể;còn 'Sapiens' thì được dân công nghệ 'review sách tiêu biểu' nhiều đến mức tôi thấy ngán. Nhưng công bằng mà nói， chương về nông nghiệp trong 'Sapiens' vẫn khiến tôi rùng mình: loài người đã đánh đổi hạnh phúc lấy sự ổn định như thế nào. Một bạn đọc trên Goodreads viết: 'Đọc Sapiens xong。tôi nhìn đĩa cơm Tết mà thấy... có lỗi.' Đó là kiểu phản ứng mà một cuốn sách tiêu biểu nên tạo ra: không phải để khen， mà để ám ảnh.
Điều tôi nhận ra sau khi lướt qua hàng trăm bài review sách tiêu biểu mùa Tết: người trẻ không còn đọc để 'lấy số má'. Họ đọc để tìm câu trả lời cho những câu hỏi rất thật - tiền， tình， sự nghiệp， và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau. Sách hay không nằm ở giải thưởng， mà ở chỗ nó có khiến bạn gấp lại và ngồi im vài phút hay không. Nếu bạn đang tìm một cuốn để bắt đầu。hãy chọn cuốn nào khiến bạn tò mò nhất. Đừng chờ ai giới thiệu. Tết còn dài， và một cuốn sách tốt thì không bao giờ lỗi thời.
