Một cuốn sách hay nổi tiếng không cần quảng cáo rầm rộ. Nó cứ lặng lẽ nằm đóáchhaynổitiếngKhinhữngtranggiấycũlayđộnghàngtriệutrámua xe ô tô, được truyền tai nhau qua những lời giới thiệu chân thành, và rồi bỗng một ngày。cả một thế hệ độc giả nhắc đến nó như một phần ký ức chung. Tôi nhớ lần đầu cầm cuốn “Mắt Biếc” của Nguyễn Nhật Ánh trên tay, bìa sách đã sờn cũ vì qua tay nhiều người, nhưng chính những vết ố vàng ấy lại kể câu chuyện về một tác phẩm đã sống lâu hơn cả tuổi của nó.Điều gì làm nên sức hút của những cuốn sách hay nổi tiếng?
Không phải cứ đoạt giải thưởng lớn là sẽ được độc giả đón nhận nồng nhiệt. Nhiều tác phẩm từng bị từ chối bởi hàng loạt nhà xuất bản, vậy mà sau này lại trở thành hiện tượng văn học. “Nhà giả kim” của Paulo Coelho là một ví dụ. Ban đầu chỉ bán được vài nghìn bản, nhưng rồi nó lan truyền như một ngọn lửa nhỏ, âm ỉ và bền bỉ。cho đến khi trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất mọi thời đại. Sự nổi tiếng ấy đến từ đâu nếu không phải từ những độc giả tìm thấy chính mình trong từng trang viết?Có một điểm chung ở những cuốn sách hay nổi tiếng mà tôi từng đọc: chúng không cố gắng làm hài lòng tất cả mọi người. “Rừng Na Uy” của Haruki Murakami khiến người ta chia làm hai phe rõ rệt – kẻ yêu đến mức nghiện, người ghét vì quá u ám. Nhưng chính sự không thỏa hiệp đó lại tạo nên dấu ấn. Tôi đã thử đưa cuốn sách này cho ba người bạn khác nhau. Một người đọc xong trong hai ngày và bảo “đây là cuốn sách của đời tôi”. Người thứ hai bỏ dở ở chương năm. Người thứ ba thì đọc hết nhưng thú nhận không hiểu vì sao nó nổi tiếng đến thế. Vậy mà cả ba vẫn nhớ tên nhân vật chính. Đấy, sách hay nổi tiếng đôi khi không cần được yêu thích đồng đều, chỉ cần để lại dấu vết.Thị trường sách Việt Nam những năm gần đây chứng kiến sự trỗi dậy của những tựa sách hay nổi tiếng đến từ các tác giả trẻ. “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” của Nguyễn Nhật Ánh không chỉ bán chạy mà còn tạo ra một làn sóng hoài niệm về tuổi thơ ở những người đã trưởng thành. Cá nhân tôi thấy hiện tượng này thú vị ở chỗ: nó chứng minh rằng độc giả Việt không hề quay lưng với văn học trong nước, miễn là tác phẩm đủ chân thật và chạm được vào cảm xúc. Một cuốn sách hay nổi tiếng không nhất thiết phải có cốt truyện ly kỳ hay ngôn từ hoa mỹ. Đôi khi, chỉ cần một giọng kể trong trẻo và những chi tiết nhỏ như cái giếng nước sau nhà, con đường đất đỏ。hay tiếng ve mùa hạ là đủ để giữ độc giả ở lại qua nhiều thế hệ.Vậy nên, khi nói về sách hay nổi tiếng, tôi không nghĩ đến những con số thống kê hay danh sách bán chạy. Tôi nghĩ đến những cuốn sách được truyền tay nhau đến mức gáy sách bong tróc, những trang sách có người ghi chú bằng bút chì mờ, và những cuộc trò chuyện bất tận trong quán cà phê nhỏ về một nhân vật vừa đọc xong. Sự nổi tiếng của một cuốn sách hay không nằm ở bìa cứng hay giải thưởng。mà ở chỗ nó khiến người ta muốn kể lại cho người khác nghe. Và cứ thế, nó tiếp tục sống.







