Hai tuần trướcântíchtácphẩmgiớithiệuKhinghệthuậtkểchuyệnchạmđếnbảnsắchia sẻ về chạy quảng cáo facebook， tôi tình cờ đọc lại 'Một thoáng ta rực rỡ' của Nguyễn Ngọc Tư. Điều đọng lại không phải cốt truyện。mà là cách tác giả xây dựng lời giới thiệu cho tập truyện ngắn ấy. Nếu bạn từng nghĩ phần giới thiệu chỉ là bước đệm để dẫn vào tác phẩm chính， thì việc phân tích tác phẩm giới thiệu sẽ khiến bạn nghĩ lại. Nó là một thể loại độc lập， nơi người viết phải cân bằng giữa việc cung cấp thông tin và khơi gợi cảm xúc， giữa tóm tắt và không làm mất đi sự tò mò.
Tôi nhớ một buổi tọa đàm ở Hà Nội。nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nói rằng: 'Giới thiệu một cuốn sách giống như mời người lạ vào nhà. Bạn không thể đưa họ đi thẳng vào phòng ngủ， cũng không nên để họ đứng mãi ở cửa.' Câu nói ấy ám ảnh tôi suốt nhiều năm. Khi phân tích tác phẩm giới thiệu， tôi luôn tự hỏi: người viết đã mở cánh cửa ấy như thế nào?Có người chọn cách kể một giai thoại cá nhân， có người dẫn dắt bằng một câu hỏi tu từ， lại có người bắt đầu bằng một con số gây sốc. Sự đa dạng ấy chính là điểm hấp dẫn của thể loại này.Điều tôi thích nhất ở một tác phẩm giới thiệu hay là nó không cố tỏ ra khách quan. Nó thừa nhận góc nhìn chủ quan của người viết. Ví dụ， trong lời giới thiệu cho 'Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh' của Nguyễn Nhật Ánh， có đoạn: 'Tôi đọc cuốn này trong một buổi chiều mưa ở Đà Lạt。và đến trang cuối thì nước mắt tôi nhòe cả chữ.' Chi tiết ấy không cần thiết cho cốt truyện， nhưng nó tạo ra một cầu nối cảm xúc với độc giả. Khi phân tích tác phẩm giới thiệu， ta không nên bỏ qua những chi tiết tưởng như vụn vặt ấy， vì chúng chính là linh hồn của văn bản.
Một khía cạnh khác ít được nói đến: tác phẩm giới thiệu thường phản ánh bối cảnh văn hóa và thời đại. Nhìn vào cách giới thiệu sách ở Việt Nam thập niên 1990。ta thấy phần lớn là tóm tắt nội dung và liệt kê ưu điểm. Đến thập niên 2010， xuất hiện nhiều lời giới thiệu mang tính cá nhân hóa， thậm chí gây tranh cãi. Sự chuyển dịch này cho thấy người đọc không còn muốn bị áp đặt. Họ muốn được đồng hành， được tranh luận. Phân tích tác phẩm giới thiệu vì thế không chỉ là phân tích văn bản， mà còn là phân tích tâm lý tiếp nhận.Cuối cùng。tôi cho rằng một tác phẩm giới thiệu thành công phải khiến người đọc quên rằng họ đang bị giới thiệu. Nó phải tự nhiên như một lời rủ rê từ người bạn thân. Và để làm được điều đó， người viết cần dũng cảm đặt cái tôi của mình vào trang giấy. Phân tích tác phẩm giới thiệu， suy cho cùng， là học cách tôn trọng độc giả và tôn trọng chính tác phẩm mình đang nói tới.
