Một buổi tối cuối tuần ở đường sách Nguyễn Văn BìnhănhọcViệtNamTPHCMNhịpđậpđathanhtừđườngphốđếntrangsáhủ tiếu Nam Vang ngon， quận 1， nhóm bạn trẻ ngồi vây quanh chiếc bàn nhỏ， say sưa đọc những vần thơ của Bùi Giáng. Không gian văn học Việt Nam TPHCM hiện lên thật gần gũi， nơi người viết và người đọc cùng hòa vào nhịp sống của thành phố hơn 300 năm tuổi. Từ những năm 1950， Sài Gòn – Gia Định đã là trung tâm văn hóa sôi động。nơi hội tụ nhiều khuynh hướng sáng tác. Ngày nay， TPHCM vẫn giữ vai trò đầu tàu， nhưng văn học Việt Nam TPHCM đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ với sự tham gia của thế hệ nhà văn trẻ， các cây bút độc lập và cả những cộng đồng sáng tác trực tuyến.Điều dễ nhận thấy là văn học Việt Nam TPHCM không còn bó hẹp trong các hội đoàn truyền thống. Những năm gần đây。các buổi ra mắt sách tại không gian cà phê， nhà sách độc lập hay thậm chí là trên sân thượng một chung cư cũ thu hút đông đảo người tham dự. Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư từng chia sẻ rằng Sài Gòn cho cô cái nhìn phóng khoáng về con người và thân phận. Còn nhà thơ Phan Hoàng， một người gắn bó lâu năm với đất này， nhận xét: “Văn học TPHCM luôn có sức hút riêng bởi nó phản ánh nhịp sống gấp gáp， pha lẫn hào sảng và cô đơn” Quả thật， từ tiểu thuyết đô thị của Nguyễn Danh Lam đến truyện ngắn đậm chất Nam Bộ của Trần Ngọc Hưởng， mỗi tác phẩm đều mang hơi thở của một thành phố không ngừng dịch chuyển.Một điểm đáng chú ý là các cây bút trẻ ở TPHCM đang tạo ra làn sóng mới. Họ viết về những chuyện rất đời: shipper công nghệ， nhân viên văn phòng mắc kẹt giữa deadline， tình yêu thời TikTok. Những tác phẩm này không được quảng bá rầm rộ nhưng lại lan tỏa qua mạng xã hội. Tôi từng dự một buổi đọc truyện ngắn ở quận 3， nơi tác giả 25 tuổi đọc câu chuyện về một cô gái bán vé số dưới mưa Sài Gòn. Khán phòng im lặng， rồi vỡ òa tiếng vỗ tay. Văn học Việt Nam TPHCM đang được tiếp sức bởi chính những trải nghiệm thô ráp。chưa qua gọt giũa ấy. Các tạp chí văn nghệ như Văn Nghệ TP.HCM， các cuộc thi viết do các trường đại học tổ chức cũng góp phần phát hiện giọng điệu mới.Tuy nhiên， không phải mọi thứ đều thuận lợi. Kinh phí cho sáng tác và xuất bản ở TPHCM vẫn còn eo hẹp. Nhiều cây bút phải làm thêm nghề tay trái để sống. Một nhà văn trẻ thổ lộ với tôi rằng anh viết tiểu thuyết ban đêm sau khi kết thúc ca làm shipper. Dù vậy。
sức sống của văn học Việt Nam TPHCM vẫn mãnh liệt. Các hội sách lớn như Hội sách TPHCM mỗi năm thu hút hàng trăm ngàn lượt khách， trong đó không ít bạn đọc trẻ tìm mua sách văn học trong nước. Điều này cho thấy nhu cầu thưởng thức văn chương chưa bao giờ cạn. Vấn đề là làm sao để tác phẩm đến được với công chúng một cách rộng rãi hơn， thay vì chỉ phụ thuộc vào vài giải thưởng hay sự kiện truyền thông.Nhìn tổng thể， văn học Việt Nam TPHCM là một dòng chảy không ngừng. Nó không chỉ phản ánh thành phố mà còn định hình cách thành phố tự nhìn mình. Từ những trang viết của Sơn Nam về đất Gia Định xưa， đến những status Facebook của cây bút 9X hôm nay， tất cả tạo nên một bức tranh đa sắc. Tôi tin rằng， dù thị trường xuất bản có biến động。thì tiếng nói văn chương từ mảnh đất này vẫn sẽ tiếp tục vang lên， bởi nơi đây luôn có những con người dám sống， dám viết và dám yêu đến tận cùng.
