Dạo một vòng qua các nhà sách lớn ở Hà Nội hay TP.HCMựctrạngsáchvănhọcKhikệsáchnhàsáchngàycàngmỏngđtôm rang buổi tối， tôi nhận thấy một điều khá rõ: khu vực dành cho sách văn học ngày càng thu hẹp. Không còn nhiều những dãy kệ dài chỉ toàn tiểu thuyết。truyện ngắn hay thơ như cách đây vài năm. Thay vào đó là sách kỹ năng， sách kinh doanh， sách thiếu nhi và đủ loại ấn phẩm khác chiếm ưu thế. Thực trạng sách văn học hiện nay không chỉ phản ánh thị hiếu đọc thay đổi mà còn cho thấy những khó khăn của chính người viết và nhà xuất bản.Một người bạn làm biên tập viên tại một nhà xuất bản có tiếng chia sẻ với tôi rằng。mỗi năm đơn vị này chỉ ra được vài đầu sách văn học Việt Nam， trong khi số lượng sách kỹ năng và sách dịch lên đến hàng chục. Lý do rất thực tế: sách văn học bán chậm， vòng quay vốn dài， trong khi sách kỹ năng được các công ty đào tạo， trường học đặt mua số lượng lớn. Anh bảo: “Làm văn học bây giờ giống như nuôi một cây cảnh trong góc vườn ít nắng. Vẫn có người chăm， nhưng không thể kỳ vọng nó tỏa bóng mát cả khu vườn”
Thực trạng sách văn học còn thể hiện ở việc nhiều tác phẩm mới ra mắt chỉ sau vài tháng đã nằm im trên kệ。thậm chí bị trả về kho. Các buổi ra mắt sách văn học thường chỉ thu hút bạn bè， người thân của tác giả và một vài độc giả trung thành. Trong khi đó， một cuốn sách về phát triển bản thân có thể bán được hàng nghìn bản chỉ nhờ một vài video ngắn trên mạng xã hội. Sự chênh lệch này khiến không ít cây bút trẻ chuyển hướng sang viết tản văn， viết nội dung cho các nền tảng số hoặc tự xuất bản với số lượng nhỏ để giữ lại chút duyên với văn chương.Nhưng không phải tất cả đều u ám. Tôi từng ghé một hội sách nhỏ ở phố Đinh Lễ， thấy một nhóm bạn trẻ mở gian hàng chỉ bán truyện ngắn Việt Nam đương đại. Họ bán được hơn 200 cuốn trong hai ngày。một con số không lớn nhưng đủ để thấy vẫn có người tìm đến văn học nếu được giới thiệu đúng cách. Một cô gái trong nhóm nói: “Tụi em không quảng cáo rầm rộ， chỉ kể về cuốn sách mình thích trên TikTok. Ai quan tâm thì tìm mua” Cách làm này tuy nhỏ nhưng bền bỉ， và nó cho thấy thực trạng sách văn học không hẳn là câu chuyện về sự biến mất， mà là về cách người ta tiếp cận văn học đã khác đi.Nhìn từ góc độ cá nhân， tôi cho rằng vấn đề lớn nhất của sách văn học hiện nay không phải là thiếu tác phẩm hay mà là thiếu không gian để văn học được đối thoại một cách tự nhiên. Nhà trường， gia đình và cả các nền tảng trực tuyến đều có thể trở thành cầu nối， nhưng hiện tại những cầu nối ấy còn rời rạc. Sách văn học không cần được tung hô， chỉ cần được đặt đúng chỗ， đúng người， và đúng thời điểm. Nếu không。
sẽ rất khó để thực trạng sách văn học thoát khỏi vòng luẩn quẩn của sự im lặng.
