iết học âm nhạc lớp 8 tại Trường THCS Nguyễn Du (quận 1áchâmnhạcHọcsinhphổthônghàohứngvớibàihọcthựchàlưu ý khi phong thủy nhà ở， TP.HCM) sáng thứ Ba tuần trước không bắt đầu bằng lý thuyết. Cô giáo Nguyễn Thị Hồng mở điện thoại， phát một đoạn nhạc không lời của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn， rồi hỏi: “Các em nghe thấy giai điệu gì trước tiên”. Cả lớp im lặng vài giây。rồi một nam sinh giơ tay: “Thưa cô， tiếng đàn tranh ạ”. Cô Hồng gật đầu， chiếu lên bảng một trang từ cuốn sách âm nhạc 8 – phần “Nghe nhạc”. Đó là cách giáo viên này dẫn dắt học sinh vào bài mới， không đọc chép， không ghi nhớ máy móc.Cuốn sách âm nhạc 8 hiện hành (bộ Cánh Diều) có 8 chủ đề。mỗi chủ đề gắn với một thể loại hoặc nhạc cụ cụ thể. Điểm khác biệt so với bản cũ nằm ở tỷ lệ thực hành. Theo khảo sát nhanh của tôi tại ba trường trên địa bàn Hà Nội， giáo viên thường dành 60% thời lượng cho học sinh hát， gõ đệm và vận động theo nhạc. Chị Lê Thu Trang， giáo viên âm nhạc tại Trường THCS Dịch Vọng， nói: “Sách âm nhạc 8 thiết kế nhiều bài tập nhóm， học sinh được chia vai trò: người hát chính， người đệm nhạc cụ gõ， người phụ trách động tác. Các em thích nhất phần sáng tạo lời ca mới dựa trên giai điệu có sẵn”.
Không phải trường nào cũng đủ nhạc cụ. Tại một số điểm trường nông thôn， giáo viên phải dùng vật liệu thay thế: chai nhựa đổ sỏi làm trống lắc， thìa inox gõ nhịp. Cô Phạm Thị Dung (Trường THCS Hòa Bình， Hòa Bình) kể: “Sách âm nhạc 8 có bài ‘Nhịp điệu mùa xuân’ yêu cầu gõ đệm bằng trống nhỏ. Lớp tôi không có trống， tôi hướng dẫn học sinh dùng cốc giấy và thìa gỗ. Các em vẫn hào hứng。thậm chí sáng tạo ra kiểu gõ mới”. Cách xử lý linh hoạt này cho thấy sách âm nhạc 8 không cứng nhắc， mà khuyến khích giáo viên điều chỉnh theo điều kiện thực tế.Một điểm đáng chú ý là phần “Đọc nhạc” trong sách âm nhạc 8 được thiết kế lại. Thay vì các bài tập dài dòng， sách đưa ra những mẫu ngắn 4-8 ô nhịp， kèm lời ca ngắn. Học sinh lớp 8 ở độ tuổi này thường ngại đọc nốt nhạc， nhưng nếu ghép với lời ca quen thuộc， các em tiếp thu nhanh hơn. Tôi quan sát một tiết học tại Trường THCS Trưng Vương (Hà Nội): giáo viên cho học sinh đọc nhạc kết hợp vỗ tay theo phách。sau đó chia nhóm thi đua. Không khí lớp sôi nổi， không còn cảnh học sinh ngồi im chờ chuông.Cuốn sách âm nhạc 8 vẫn còn những hạn chế. Một số bài hát trong phần “Hát” có quãng âm khá rộng， học sinh nam vỡ giọng ở tuổi dậy thì gặp khó khăn. Giáo viên phải tự dịch giọng hoặc chọn bài thay thế. Dù vậy， nhìn tổng thể， sách âm nhạc 8 đã thoát khỏi lối dạy lý thuyết khô khan. Học sinh được nghe。hát， gõ， sáng tạo – đó là cách âm nhạc đi vào đời sống học đường một cách tự nhiên nhất.
