“Nghệ thuật là môn gì hay” – câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại khiến không ít phụ huynh và học sinh bối rối. Thực tếệthuậtlàmôngìGiảimãgócnhìntừlớphọcđếnđờisốquán hủ tiếu gần đây， ở nhiều trường phổ thông。nghệ thuật thường bị xem là môn phụ， chỉ dạy qua loa vài tiết vẽ hay hát. Nhưng nếu hỏi một họa sĩ đang loay hoay với toan vẽ， hay một đạo diễn sân khấu đang tập luyện cho vở diễn mới， họ sẽ cười xòa: nghệ thuật đâu chỉ là một môn học， nó là cả một thế giới quan.
Tôi từng dự một buổi học vẽ ở lớp 8. Cô giáo yêu cầu cả lớp vẽ chân dung người bạn bên cạnh. Một cậu bé vẽ khuôn mặt bạn mình với đôi mắt lệch hẳn sang một bên， mũi to gấp ba lần thực tế. Cả lớp cười ồ. Nhưng cô giáo không chê， cô chỉ hỏi: “Vì sao em lại vẽ mắt bạn ấy như vậy” Cậu bé đáp: “Vì bạn ấy hay nhìn lệch khi suy nghĩ ạ” Lúc đó tôi nhận ra， nghệ thuật không phải là môn học thuộc lòng công thức， mà là cách con người quan sát và diễn giải thế giới theo cách riêng. Vậy “nghệ thuật là môn gì hay” – nó là môn học của sự khác biệt。của cái tôi không trùng lặp.Nhiều người vẫn nghĩ nghệ thuật chỉ gồm âm nhạc， hội họa， điêu khắc. Nhưng thử nhìn vào một buổi chợ quê， người bán hàng xếp từng quả cà chua đỏ mọng thành hình trái tim. Một bà cụ hát ru cháu bằng làn điệu ví dặm tự chế. Đó là nghệ thuật dân gian， không có trong bất kỳ khung chương trình nào. Ở trường học， nghệ thuật có thể là môn Âm nhạc， Mỹ thuật， Ngữ văn (phân tích tác phẩm)， thậm chí là Thể dục (khiêu vũ). Nhưng bản chất của nó không nằm ở tên môn học， mà ở cách người học tiếp cận: có dám phá vỡ khuôn mẫu， có dám đặt câu hỏi “tại sao” trước một bức tranh。một giai điệu hay không.Một giáo viên dạy Mỹ thuật ở Hà Nội kể với tôi rằng， nhiều học sinh hỏi cô: “Học vẽ để làm gì khi em sẽ thi khối A” Cô trả lời: “Học vẽ để em biết nhìn một con đường và thấy nó đẹp。biết chọn màu áo hợp với tâm trạng， biết kiên nhẫn tô từng nét nhỏ” Nghệ thuật không hứa hẹn kiếm tiền， nhưng nó dạy ta cách sống chậm hơn， tinh tế hơn. Ở các nước như Phần Lan， nghệ thuật là môn bắt buộc đến hết lớp 9， không phải để đào tạo nghệ sĩ mà để nuôi dưỡng trí tưởng tượng và khả năng đồng cảm. Việt Nam cũng đang thay đổi， khi chương trình giáo dục phổ thông mới xem nghệ thuật là môn tự chọn có vai trò cân bằng cảm xúc và tư duy.Vậy nếu ai đó còn băn khoăn “nghệ thuật là môn gì hay”， có lẽ câu trả lời nằm ở chính trải nghiệm. Hãy thử một lần ngồi vẽ lại chiếc bàn học cũ。hay hát một bài hát ru con， hay viết một đoạn văn tả cơn mưa. Bạn sẽ thấy nghệ thuật không phải là môn học để lấy điểm， mà là môn học để làm người. Nó không dạy ta trở thành ai， mà dạy ta nhận ra mình là ai. Và đó mới là điều đáng nói nhất.
