Một cuốn sách mới ra mắtựctrạngreviewsáchKhiniềmtinbịđặtnhầmchỗmiến trộn đang hot， chỉ sau vài ngày đã có hàng trăm bài review khen ngợi trên mạng xã hội. Nhưng ẩn sau những lời có cánh đó， không ít độc giả nhận ra cuốn sách không hề đặc sắc như quảng cáo. Thực trạng review sách ở Việt Nam đang dần trở thành một mảnh đất màu mỡ cho những chiêu trò truyền thông， nơi chất lượng thật sự của tác phẩm đôi khi bị lu mờ bởi những bài đánh giá thiếu trung thực.Trên các nền tảng như Facebook， TikTok。
YouTube， số lượng bài review sách tăng chóng mặt. Chỉ cần gõ từ khóa "review sách" trên TikTok， bạn sẽ thấy vô số video từ những booktokers với hàng trăm nghìn lượt xem. Họ cầm cuốn sách， trầm trồ khen ngợi， nhưng ít ai kiểm chứng liệu họ đã thực sự đọc hết hay chỉ nhận tiền từ nhà xuất bản. Tôi từng theo dõi một kênh review sách khá nổi tiếng. Một cuốn tiểu thuyết được kênh này ca ngợi là "kiệt tác của văn học Việt Nam đương đại". Tò mò， tôi mua về đọc. Cố gắng lắm mới hết được 200 trang. Cốt truyện rời rạc， nhân vật nhạt nhòa. Vậy mà dưới video， hàng nghìn bình luận vẫn xuýt xoa "đỉnh cao"， "phải mua ngay". Sự thật là， nhiều reviewer nhận tiền hoặc sản phẩm miễn phí để đổi lấy bài đánh giá tích cực. Điều này không mới， nhưng mức độ ngày càng tinh vi và phổ biến.Không phải ai cũng vì tiền. Có những reviewer tâm huyết， dành hàng giờ phân tích từng chương， từng nhân vật. Nhưng họ thường ít được chú ý hơn so với những kênh giải trí hóa nội dung. Một bài review chỉ toàn lời khen， không có phân tích， không chỉ ra điểm yếu， thì rất khó đáng tin. Tôi nhớ có lần đọc một bài review trên một blog cá nhân. Tác giả viết thẳng thắn: "Cuốn này dở， đừng mua. Nhân vật chính vô duyên， cái kết nhảm." Bài viết chỉ có vài trăm lượt đọc， nhưng sau đó tôi thử đọc cuốn sách và thấy đúng là tệ thật. Vậy mới thấy， những review trung thực thường không được lan truyền mạnh. Thực trạng review sách hiện nay đang bị chi phối bởi số đông và thuật toán. Cái gì gây tranh cãi。cái gì được tài trợ， cái đó nổi. Còn những đánh giá khắt khe， có tâm， lại chìm xuống.Vấn đề không chỉ nằm ở người review. Độc giả cũng góp phần tạo nên thực trạng này. Nhiều người chỉ đọc review để tìm sự đồng tình， chứ không phải để tham khảo. Họ muốn nghe rằng cuốn sách họ định mua là hay， để cảm thấy yên tâm. Khi một review chê。họ lập tức phản bác， thậm chí công kích cá nhân. Tôi từng chứng kiến một cuộc tranh cãi trên một group sách. Một thành viên đăng bài chê cuốn sách mới， phân tích rõ ràng. Ngay lập tức， hàng chục người vào mắng anh ta là "không biết thưởng thức"， "ghen ăn tức ở". Cuối cùng， bài viết bị xóa. Sự thật là， review sách đang dần mất đi tính phản biện. Nó trở thành công cụ để xây dựng hình ảnh， bán hàng， hoặc đơn giản là để thỏa mãn cái tôi của người viết.
Để thực trạng review sách không tiếp tục đi xuống， cần sự thay đổi từ cả hai phía. Người review nên minh bạch về lợi ích。dám nói thật， dám chê. Độc giả cần tỉnh táo hơn， đừng tin ngay những lời khen ngọt ngào. Và các nền tảng nên có cơ chế kiểm duyệt， gắn nhãn cho các bài review được tài trợ. Tôi tin rằng， vẫn có những reviewer chân chính， những bài đánh giá đáng đọc. Nhưng họ cần được ủng hộ， được lan tỏa. Nếu không， review sách sẽ chỉ còn là một sân khấu mà ở đó， người diễn thì được trả tiền， còn khán giả thì bị lừa.
