Nguyễn Nhật Ánh vừa ký hợp đồng phát hành cuốn sách mới với số lượng in lên đến 200.000 bản ngay trước ngày phát hành. Một con số mà cách đây mười nămướngtácgiảsáchhiệnnayKhingườiviếttrởthànhthươnghiệucánhâlưu ý khi phong thủy nhà ở， không nhiều nhà xuất bản dám mơ. Nhưng điều đáng nói không nằm ở con số， mà ở cách độc giả đón nhận: họ mua sách vì tin vào tên tác giả， chứ không chỉ vì nội dung. Đây chính là một trong những biểu hiện rõ nét nhất của xu hướng tác giả sách hiện nay – khi người viết không còn đứng sau trang giấy mà trở thành trung tâm của mọi chiến dịch truyền thông.Tôi có dịp trò chuyện với một biên tập viên lâu năm tại Nhà xuất bản Trẻ. Chị kể rằng， cách đây năm năm， khi nhận bản thảo từ một tác giả trẻ， việc đầu tiên là đọc nội dung. Bây giờ， việc đầu tiên là kiểm tra xem tác giả đó có kênh TikTok， Facebook hay Instagram không， lượng người theo dõi ra sao， và họ đã từng livestream bán sách chưa. “Nội dung vẫn quan trọng， nhưng nếu tác giả không biết cách xuất hiện trước công chúng， chúng tôi phải cân nhắc rất nhiều”。chị nói. Thực tế， nhiều tác giả trẻ hiện nay xây dựng lượng người theo dõi hàng trăm nghìn trước khi bản thảo đầu tiên được duyệt. Họ viết trên blog， đăng truyện ngắn lên các nền tảng số， tương tác với độc giả mỗi ngày. Khi sách ra mắt， lượng người hâm mộ đã sẵn sàng – một dạng “pre-order” tự nhiên không cần nhà xuất bản thúc đẩy.Không chỉ dừng ở việc quảng bá， xu hướng tác giả sách hiện nay còn thay đổi cách họ chọn đề tài. Trước đây， tác giả thường viết về những gì mình am hiểu hoặc đam mê. Giờ đây， nhiều người bắt đầu từ câu hỏi: “Độc giả của tôi đang quan tâm điều gì”. Một cây bút chuyên viết sách kỹ năng chia sẻ rằng， anh dành 30% thời gian viết để đọc bình luận， tin nhắn của người theo dõi， từ đó điều chỉnh nội dung chương tiếp theo. Cách làm này khiến tác phẩm có tính tương tác cao。
nhưng cũng dấy lên lo ngại về việc thương mại hóa quá mức. Tôi cho rằng， ranh giới giữa phục vụ độc giả và chạy theo thị hiếu rất mong manh. Nếu tác giả đánh mất tiếng nói riêng， họ sẽ sớm bị thay thế bởi làn sóng tiếp theo.Một điểm đáng chú ý khác: các tác giả hiện nay không ngại “lấn sân” sang vai trò nhà sản xuất nội dung. Họ tự tổ chức buổi ra mắt sách， tự quay video giới thiệu， thậm chí tự in ấn với số lượng nhỏ để bán trực tiếp. Trần Thị Huyền – tác giả của hai cuốn tản văn bán chạy – kể rằng cô từng thuê studio。mời bạn bè quay clip ngắn đăng lên mạng xã hội. Chi phí bỏ ra không nhỏ， nhưng lượng sách bán ra tăng gấp ba lần so với cách làm truyền thống. Xu hướng tác giả sách hiện nay đòi hỏi người viết phải đa năng: viết hay， nói tốt， biết dựng video， hiểu thuật toán mạng xã hội. Điều này tạo ra áp lực lớn， nhất là với những người chỉ muốn tập trung vào chuyên môn.Nhìn từ góc độ độc giả， tôi thấy sự thay đổi này không hẳn xấu. Người đọc có nhiều cơ hội tiếp cận tác giả hơn， được lắng nghe và phản hồi trực tiếp. Nhưng cũng có mặt trái: sách đôi khi được đánh giá qua độ nổi tiếng của tác giả trên mạng。thay vì chất lượng nội dung. Một cuốn sách có thể bán chạy nhờ tác giả có 500.000 người theo dõi， nhưng sau đó không để lại dư âm gì. Tôi tin rằng， xu hướng tác giả sách hiện nay sẽ tiếp tục phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa. Tác giả không chỉ là người viết， mà còn là người truyền cảm hứng， người dẫn dắt cộng đồng. Những ai làm được điều đó một cách chân thành sẽ có chỗ đứng lâu dài. Còn những ai chỉ chạy theo hào nhoáng bề ngoài， thị trường sẽ sớm đào thải.
