Doanh số của các tựa sách dịch tại Việt Nam trong hai năm qua tăng trưởng ấn tượngáchnướcngoàihayKhiđộcgiảViệtchuyểnhướngsangtinhhoatrithứcnhânloạhướng dẫn nghỉ hưu sớm， nhiều đầu sách nước ngoài hay liên tục cháy hàng ngay từ lần in đầu tiên. Tại một hiệu sách trên đường Nguyễn Huệ， quận 1， TP.HCM， kệ sách văn học nước ngoài luôn trong tình trạng thiếu chỗ. Chị Ngọc Lan， nhân viên bán hàng lâu năm， cho biết: “Khách hỏi mua 'Nhà giả kim' hay 'Sapiens' mỗi ngày。có hôm hết sạch buộc phải hẹn khách sang tuần sau”. Sự thay đổi thị hiếu này không đến từ một phong trào nhất thời. Nó phản ánh nhu cầu tìm kiếm tri thức và chiều sâu tư tưởng của độc giả trẻ， những người không còn hài lòng với sách kỹ năng sơ lược hay tiểu thuyết ngôn tình dễ đọc.Những tựa sách nước ngoài hay thường đến từ các nền văn học lớn như Mỹ， Anh， Nhật。Pháp， Đức. Chúng không chỉ kể chuyện， mà còn đặt ra câu hỏi về bản chất con người， lịch sử và tương lai. “Rừng Na Uy” của Haruki Murakami bán được hơn 200.000 bản tại Việt Nam tính đến năm 2024. “Hoàng tử bé” thì gần như gia đình nào cũng có một cuốn. Điều đáng nói， các nhà xuất bản trong nước đang nỗ lực mua bản quyền， dịch thuật kỹ lưỡng hơn thay vì làm ẩu để kịp tiến độ. Anh Đỗ Hoàng， biên tập viên một nhà sách tại Hà Nội， nhận xét: “Dịch giả giờ được trả thù lao cao hơn， thời gian dịch một cuốn có thể kéo dài sáu tháng. Chất lượng nhờ vậy mà lên”.
Một cuốn sách nước ngoài hay không chỉ nằm ở nội dung. Bìa sách。giấy in， font chữ và cả cách đặt tên cho bản dịch đều góp phần tạo nên sức hút. Nhiều độc giả trẻ sẵn sàng bỏ ra 300.000 đồng cho một cuốn bìa cứng của nhà xuất bản nổi tiếng， trong khi bản bìa mềm giá 120.000 đồng vẫn nằm trên kệ. Họ mua để đọc， để sưu tầm， và đôi khi chỉ để chụp hình đăng lên mạng xã hội. Thực tế này khiến các nhà làm sách phải đầu tư hơn vào thiết kế. Nhà xuất bản Trẻ từng gây sốt với bộ “Harry Potter” minh họa màu， in trên giấy cao cấp， giá gần 1 triệu đồng một tập nhưng vẫn hết hàng trong ba ngày. Đó là tín hiệu cho thấy sách nước ngoài hay đang trở thành một phần của văn hóa tiêu dùng tinh thần， chứ không còn là món hàng xa xỉ.Tuy nhiên， không phải tựa sách nước ngoài nào cũng hay. Nhiều cuốn được quảng cáo rầm rộ nhưng nội dung nhạt nhòa， dịch máy， sai chính tả. Độc giả Việt ngày càng khó tính. Trên các diễn đàn sách， những bài review tiêu cực lan nhanh hơn cả lời khen. Một cuốn sách bị chấm 2/5 sao có thể khiến nhà xuất bản lỗ nặng. Ngược lại， những tựa sách nước ngoài hay được cộng đồng truyền tai nhau như “Không gia đình”， “Đồi gió hú” hay “Trăm năm cô đơn” vẫn bán đều đặn hàng chục năm qua. Kinh nghiệm của người đọc lâu năm thường là: đừng tin vào bảng xếp hạng。hãy đọc thử vài trang trước khi mua.Nhìn tổng thể， thị trường sách dịch tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn chọn lọc. Độc giả có nhiều lựa chọn hơn， nhưng cũng đòi hỏi chất lượng cao hơn. Sách nước ngoài hay không chỉ là cuốn sách bán chạy， mà là cuốn sách khiến người ta phải gấp lại， suy nghĩ， và kể cho người khác nghe. Với đà này。các nhà xuất bản trong nước buộc phải thay đổi nếu không muốn bị bỏ lại phía sau. Còn người đọc， họ đang có lợi nhất.
