Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 2023 gọi tên một cây bút 9X với tập truyện ngắn viết về Sài Gòn đêmướngvănhọcViệtNamđươngđạiKhingườitrẻviếtvềnhữngđiềuchưakểbánh bèo hôm nay， về những con người nhỏ bé trong hẻm sâu. Không có gì ồn ào。nhưng cuốn sách bán hết chỉ sau hai tuần phát hành. Điều này nói lên một phần xu hướng văn học Việt Nam hiện nay: người đọc tìm đến sự thật， dù là sự thật cá nhân hay xã hội， thay vì những câu chuyện được gói ghém cẩn thận.Mười năm trước， một tác phẩm muốn được chú ý thường phải chạm vào đề tài lịch sử hoặc nông thôn – những vùng an toàn quen thuộc. Bây giờ， các cây bút trẻ viết về đô thị， về tình dục， về trầm cảm， về những gia đình tan vỡ. Họ không còn né tránh. Nhà văn Trần Thị A (tên nhân vật được thay đổi) kể rằng cô từng bị từ chối bản thảo vì “quá thật”. Nhưng chính cái “quá thật” ấy lại là thứ độc giả trẻ đang tìm kiếm. Các diễn đàn văn học trực tuyến， nơi độc giả bình luận về tác phẩm mới， cho thấy một điều: họ muốn thấy mình trong trang sách。không phải những anh hùng hào nhoáng.
Xu hướng văn học Việt Nam cũng dịch chuyển theo cách các tác giả tự xuất bản và quảng bá tác phẩm. Nhiều người viết trẻ không chờ đợi nhà xuất bản lớn. Họ in sách độc lập， bán qua mạng xã hội。tổ chức buổi đọc tác phẩm tại quán cà phê. Một tác giả ở Hà Nội chia sẻ: “Tôi in 500 cuốn， bán hết trong ba ngày nhờ Facebook và bạn bè” Cách làm này tuy nhỏ nhưng tạo ra một dòng chảy mới， nơi tác phẩm đến thẳng tay người đọc mà không qua khâu kiểm duyệt thị trường truyền thống. Điều đó khiến cho xu hướng văn học Việt Nam trở nên đa dạng hơn， khó đoán hơn.Không thể phủ nhận rằng vẫn có những tác phẩm theo mô-típ cũ vẫn bán chạy – truyện ngôn tình， truyện lịch sử dã sử. Nhưng dòng chảy chính đang nghiêng về phía những câu chuyện cá nhân， nơi nhân vật không cần phải hoàn hảo. Một biên tập viên của một nhà xuất bản tại TP.HCM nhận xét: “Độc giả bây giờ khó tính hơn. Họ không muốn bị dạy dỗ. Họ muốn được lắng nghe” Chính vì vậy， nhiều tác giả trẻ chọn lối viết tự sự， không giấu giếm cảm xúc。thậm chí để lộ sự yếu đuối của chính mình. Đây là điểm khác biệt rõ rệt so với văn học Việt Nam thập niên 2000， khi cái tôi thường được giấu sau những hình tượng ẩn dụ.Nhìn vào các tác phẩm được chú ý gần đây， có thể thấy một xu hướng văn học Việt Nam đang định hình: viết như một cách để chữa lành， để kết nối， và để phản kháng nhẹ nhàng. Không cần tuyên ngôn， không cần diễn văn. Chỉ là những câu chuyện được kể bằng giọng thật. Và có lẽ。
đó là điều mà cả người viết lẫn người đọc đang chờ đợi từ lâu.
