Vở diễn "Chuyện phố Hàng" vừa khép màn tại Nhà hát Trưng VươngệthuậtxâydựngnhânvậtĐàNẵngKhihơithởđờithườngthổihồnvàosânkhấhướng dẫn giao tiếp hiệu quả， nhưng dư âm về nhân vật bà Tư bán bún vẫn đọng lại trong tôi rất lâu. Không có bi kịch dữ dội。không có anh hùng ca， chỉ là một người phụ nữ gánh hàng rong suốt bốn mươi năm trên vỉa hè đường Bạch Đằng. Thế nhưng， nghệ thuật xây dựng nhân vật Đà Nẵng trong vở diễn này khiến khán giả nhận ra chính mình， chính thành phố mình đang sống. Đó là lúc tôi hiểu: xây dựng nhân vật không phải là tạo ra hình mẫu hoàn hảo， mà là bắt được nhịp đập của một cộng đồng.Tôi từng ngồi sau hậu trường， xem đạo diễn Nguyễn Thanh Hải vật lộn với kịch bản về một anh xe ôm công nghệ. Anh kể: "Tôi theo chân mấy chú xe ôm ở chợ Hàn ba tuần liền. Một chú bảo， tao chạy xe không phải vì tiền， mà vì sợ ở nhà một mình." Câu nói đó trở thành điểm neo cho nhân vật. Nghệ thuật xây dựng nhân vật Đà Nẵng không bắt đầu từ bàn giấy。mà từ những cuộc trò chuyện bên lề đường， từ mùi mồ hôi trên chiếc áo bạc màu， từ tiếng cười giòn tan của đám trẻ bán vé số. Chính những chi tiết tưởng như vụn vặt ấy lại là chất liệu quý để tạo nên nhân vật có sức nặng.Nhưng cái khó của nghệ thuật xây dựng nhân vật Đà Nẵng nằm ở chỗ: người Đà Nẵng ít nói về mình. Họ sống phóng khoáng， dễ tính， nhưng bên trong lại có những góc khuất khó chạm. Tôi nhớ nhân vật ông Ba trong vở "Lửa và Nước" của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh. Ông Ba là cựu chiến binh， ngày ngày ngồi bán cà phê cóc trước nhà. Cả vở diễn， ông không hề kể về chiến tranh. Chỉ có một cảnh: ông lặng lẽ lau chiếc bi đông cũ， rồi rót nước mời một người lạ. Không lời thoại， nhưng khán giả hiểu tất cả. Đạo diễn đã dùng im lặng để xây dựng nhân vật. Đó là một nét rất Đà Nẵng: nói ít， làm nhiều。và để hành động tự kể câu chuyện.Điều làm tôi trăn trở là nhiều vở diễn gần đây vẫn sa vào lối mòn: nhân vật Đà Nẵng thường được gắn với biển， với cầu Rồng， với những địa danh nổi tiếng. Nhưng thành phố này còn có những khu chợ cũ。những con hẻm nhỏ， những quán cóc vỉa hè. Nghệ thuật xây dựng nhân vật Đà Nẵng cần thoát khỏi những biểu tượng bề mặt để chạm vào đời sống thật. Tôi từng xem một vở kịch ngắn về cô gái bán bánh xèo ở đường Hoàng Diệu. Cô không đẹp theo tiêu chuẩn sân khấu， nhưng đôi tay thoăn thoắt và ánh mắt lo toan của cô khiến cả khán phòng nín thở. Nhân vật ấy không cần tuyên ngôn gì cả. Chỉ cần đúng.
Nghệ thuật xây dựng nhân vật Đà Nẵng， suy cho cùng， là hành trình đi tìm tiếng nói riêng của một vùng đất. Nó không thể sao chép từ Hà Nội hay Sài Gòn. Nó phải bắt đầu từ những con người cụ thể， với cách nói， cách nghĩ， cách yêu thương rất riêng. Người Đà Nẵng có câu: "Nói thiệt， làm thiệt。không thích màu mè." Có lẽ đó cũng chính là nguyên tắc vàng cho bất kỳ ai muốn xây dựng nhân vật trên sân khấu thành phố này. Và tôi tin， khi nhân vật được thổi hồn bằng chính hơi thở đời thường， khán giả sẽ không chỉ xem， mà còn nhận ra mình trong đó.
