Một buổi tối cuối tuầníchvănhọcgiớithiệuKhingườitrẻchọnsáchbằngcảmxúcthayvìbảngxếphạcách làm chanh， tại một quán cà phê nhỏ trên đường Nguyễn Văn Cừ， TP.HCM。nhóm bạn trẻ đang say sưa bàn luận về cuốn “Mùa hè không tên” của tác giả trẻ Lê Vũ. Không ai trong số họ là sinh viên văn học chính quy. Họ đến với nhau từ một nhóm Facebook có tên “Thích văn học giới thiệu” – nơi các thành viên tự nguyện chia sẻ những cuốn sách mình yêu thích， không cần giải thưởng， không cần phê bình hàn lâm. Điều thú vị là chính những lời giới thiệu đầy cảm xúc ấy lại đang âm thầm tạo ra một làn sóng đọc mới， khác hẳn với cách tiếp thị sách truyền thống.
Trước đây， để một cuốn sách được chú ý， nhà xuất bản thường dựa vào giải thưởng văn học hoặc đánh giá của giới phê bình. Nhưng với cộng đồng “thích văn học giới thiệu”， tiêu chí ấy dường như bị gạt sang một bên. Nguyễn Thảo Vy， 24 tuổi， quản trị viên của một nhóm như vậy ở Hà Nội。kể rằng cô từng giới thiệu cuốn “Cánh đồng bất tận” của Nguyễn Ngọc Tư chỉ vì đọc xong thấy “đau đến mức không thể không kể lại”. Bài viết của Vy nhận hơn 3.000 lượt thích và 700 bình luận， nhiều người hỏi mua sách ngay sau đó. “Tôi không phân tích cốt truyện hay nghệ thuật. Tôi chỉ kể cảm giác của mình khi gấp cuốn sách lại”， Vy nói. Cách giới thiệu ấy vô tình trở thành một dạng phê bình cảm xúc， nơi người đọc tin vào trải nghiệm cá nhân hơn là lý luận văn học.Điều này không có nghĩa là các thành viên phớt lờ giá trị văn chương. Họ vẫn tranh luận về câu chữ， về kết cấu， về những đoạn văn đáng nhớ. Nhưng thay vì dùng thuật ngữ hàn lâm， họ nói bằng ngôn ngữ đời thường. “Tôi thích văn học giới thiệu theo cách của mình: đọc xong thấy lòng nhẹ hơn， thế là đủ”。một thành viên có nickname Minh Hạ viết trong một bài đăng về tập truyện ngắn “Người ngủ thuê” của Đỗ Bích Thúy. Bài viết không có dòng nào gọi là “phân tích”， nhưng lại khiến nhiều người tò mò tìm đọc. Sự chân thật ấy dường như đang lấp đầy khoảng trống giữa nhà văn và độc giả phổ thông – khoảng trống mà các phương tiện truyền thông chính thống đôi khi bỏ quên.Tuy nhiên， không phải mọi lời giới thiệu đều dễ chịu. Có những bài viết chỉ toàn lời khen sáo rỗng。hoặc biến việc giới thiệu sách thành cuộc thi khoe gu. Một số nhà xuất bản bắt đầu để ý và tận dụng xu hướng này， gửi sách miễn phí cho các thành viên có lượng tương tác cao. Liệu điều đó có làm mất đi tính tự nguyện vốn có?Tôi từng chứng kiến một cuộc tranh cãi nảy lửa trong nhóm khi một thành viên nhận tiền để viết bài giới thiệu mà không tiết lộ. Niềm tin – thứ vốn là nền tảng của cộng đồng – bị lung lay. Dù vậy， phần lớn thành viên vẫn giữ quan điểm: thích văn học giới thiệu là để kết nối， không phải để đánh đổi.
Nhìn rộng ra， hiện tượng này phản ánh một thay đổi trong cách người trẻ Việt Nam tiếp cận văn chương. Họ không chờ đợi một giải thưởng nào đó công nhận cuốn sách mình thích. Họ tự tạo ra tiếng nói. Và đôi khi， chính những lời giới thiệu mộc mạc ấy lại khiến một tác phẩm bán hết veo chỉ sau vài ngày. Với tôi， đó là tín hiệu đáng mừng: văn học không còn nằm yên trên giá sách hay trong các hội thảo， mà đang sống trong những câu chuyện kể lại mỗi ngày。qua bàn phím của những người trẻ yêu chữ.
