Một buổi tối cuối tuầnĐánhgiásáchtạiViệtNamKhingườiđọctinvàocảmnhậnthậlưu ý khi nấu ăn ngon， quán cà phê sách trên đường Nguyễn Văn Bình (TP.HCM) chật kín người. Không phải để mua sách giảm giá。mà để nghe ba bạn trẻ trình bày đánh giá sách tại Việt Nam về cuốn 'Mình nói gì khi nói về hạnh phúc'. Khán phòng im phăng phắc， thỉnh thoảng bật cười. Một cô gái cầm micro nói: 'Mình không thích chương 3， tác giả dùng nhiều từ hoa mỹ quá， đọc mỏi mắt.' Không khí thoải mái， thẳng thắn. Đó là một góc nhìn mới về văn hóa đọc đang lên.
Đánh giá sách tại Việt Nam không còn bó hẹp trong những bài review trên blog cá nhân hay mục điểm sách của báo in. Nó đã trở thành một hệ sinh thái sống động: nhóm Facebook hàng chục nghìn thành viên。kênh YouTube sách， podcast， thậm chí cả những buổi livestream bán sách kèm bình luận trực tiếp. Người đọc giờ đây không chỉ tìm tóm tắt nội dung， họ muốn nghe cảm nhận chủ quan， thậm chí cả những lời chê. Một người làm nội dung sách ở Hà Nội chia sẻ: 'Video review của mình có lượt xem cao nhất lại là video nói về một cuốn sách dở. Người xem tò mò và thấy đồng cảm.'Sự thay đổi này kéo theo cách các nhà xuất bản và tác giả tiếp cận độc giả. Không còn cảnh chỉ gửi sách mời báo chí viết bài khen. Nhiều đơn vị chủ động mời những người làm đánh giá sách tại Việt Nam có lượng theo dõi trung bình nhưng uy tín đến thử nghiệm sản phẩm. Họ chấp nhận rủi ro bị chê， bởi người đọc ngày càng tinh ý， họ phát hiện ngay những bài review 'bánh mì kẹp thịt' – khen quá đà， sáo rỗng. Một đại diện nhà xuất bản tại Đà Nẵng thừa nhận: 'Một bài chê có tâm giúp sách bán chạy hơn cả mười bài khen vô thưởng vô phạt. Độc giả tin vào sự thật thà.'Tôi có dịp dự một buổi 'đánh giá sách tại Việt Nam' theo hình thức mới: cả nhóm cùng đọc một cuốn。sau đó mỗi người nêu ba điểm thích và một điểm chưa ổn. Không khí như một lớp học văn thu nhỏ. Có người phản biện gay gắt về cách tác giả xây dựng nhân vật nữ， người khác lại bênh vực. Cuối buổi， cả nhóm bình chọn xem cuốn sách có đáng đọc tiếp hay không. Kết quả không quan trọng bằng việc ai cũng thấy ý kiến của mình được lắng nghe. Đó chính là giá trị cốt lõi mà đánh giá sách tại Việt Nam đang mang lại: trao quyền cho người đọc phổ thông， không chỉ các nhà phê bình chuyên nghiệp.Dĩ nhiên， vẫn có những ồn ào. Một số bài đánh giá sách tại Việt Nam bị nghi ngờ mua giải， hoặc cố tình hạ bệ đối thủ. Nhưng người đọc giờ khó tính hơn， họ kiểm chứng chéo nhiều nguồn. Cá nhân tôi thấy rằng， giữa vô vàn nội dung ngắn， những bài đánh giá sách tử tế – dài， có dẫn chứng， có cảm xúc – vẫn có chỗ đứng riêng. Nó giống như một cuộc trò chuyện thật， không phải bản báo cáo. Và ở Việt Nam， khi niềm tin vào quảng cáo ngày càng giảm。người đọc đang quay lại với những người thật， việc thật， cảm nhận thật.
