Hàng trăm người dân và du khách đổ về quảng trường làng Chuông (Hà Nội) trong đêm khai mạc Tuần lễ Nón lá và Áo dài. Tiếng trống hội vang lênệthuậttruyềnthốngtỏasángquasựkiệnGócnhìntừlàngnghềvàsânkhấuđươngđạxôi mặn gần đây, những nghệ nhân cao tuổi thoăn thoắt đan từng sợi lá, bên cạnh các bạn trẻ mải mê chụp ảnh với tà áo dài thêu tay. Không khí ấy cho thấy một điều: nghệ thuật truyền thống không hề lạc hậu nếu biết cách đặt nó vào đúng bối cảnh sự kiện phù hợp.Tôi từng chứng kiến một buổi biểu diễn ca trù tại đình Kim Ngân (Hà Nội) chỉ có vỏn vẹn 20 khán giả. Nhưng khi cùng đoàn nghệ nhân tham gia một sự kiện giao lưu văn hóa tại Đà Nẵng, tiếng phách, tiếng đàn đáy lại khiến hàng trăm người trẻ đứng ngồi không yên. Sự khác biệt không nằm ở giá trị nghệ thuật, mà ở cách tổ chức. Một sự kiện được thiết kế tốt có thể đưa nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng hơn bất kỳ bài giảng nào. Nghệ thuật truyền thống sự kiện, vì thế。
không còn là khái niệm xa vời mà trở thành cầu nối sống động giữa quá khứ và hiện tại.Ở Huế, Nhà hát Nghệ thuật Truyền thống Cung đình tổ chức đêm nhạc hằng tuần với sân khấu nhỏ, ánh sáng ấm, khán giả ngồi sát nghệ sĩ. Một du khách Pháp chia sẻ: “Tôi không hiểu hết lời ca, nhưng cảm nhận được nỗi buồn và sự tinh tế trong từng động tác” Đó là minh chứng cho thấy nghệ thuật truyền thống sự kiện có thể vượt qua rào cản ngôn ngữ nếu người tổ chức chú trọng trải nghiệm thay vì hình thức. Tuy nhiên, không ít sự kiện còn nặng tính trình diễn, thiếu tương tác, khiến khán giả đến rồi về mà chẳng đọng lại gì. Tôi cho rằng。cần bớt những màn phát biểu dài dòng, thay vào đó là không gian để công chúng thử đàn, thử hát hoặc tự tay làm một chiếc nón lá.Một điểm đáng chú ý là các sự kiện nghệ thuật truyền thống gần đây bắt đầu xuất hiện trong không gian phi truyền thống: quán cà phê。phố đi bộ, thậm chí là trung tâm thương mại. Nhóm “Đàn Bầu Trẻ” tại TP.HCM tổ chức chuỗi đêm nhạc tại một quán cà phê nhỏ trên đường Pasteur, mỗi tối hai suất, khán giả đặt chỗ trước cả tuần. Tiếng đàn bầu hòa cùng tiếng cười nói, ánh đèn vàng và mùi cà phê rang xay tạo nên một không gian gần gũi lạ thường. Cách làm này khác hẳn với mô hình sân khấu hộp, và tôi thấy nó hiệu quả hơn nhiều trong việc níu chân người trẻ.
Nhưng cũng có mặt trái. Một số sự kiện lạm dụng yếu tố truyền thống như chiêu trò quảng bá, thiếu chiều sâu. Tôi từng dự một đêm nhạc được quảng cáo là “hát xẩm đương đại” nhưng thực chất chỉ là vài bài hát hiện đại pha chút âm hưởng dân gian, còn nghệ nhân hát xẩm thật thì ngồi ở hàng ghế khán giả. Điều đó khiến tôi băn khoăn về tính chân thực. Nghệ thuật truyền thống sự kiện cần sự tôn trọng gốc gác。dù có thể làm mới cách thể hiện. Nếu chỉ chạy theo số đông mà đánh mất cái hồn, thì sự kiện chỉ là cái vỏ rỗng.







