Buổi tối cuối tháng 10ọcviệnÂmnhạcQuốcgiaViệtNamNơiươmmầmtàinăngvàgiữlửatruyềnthốmở quán cà phê， khán phòng lớn của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam chật kín khán giả. Trên sân khấu， một nghệ sĩ piano trẻ tuổi đang say sưa với bản concerto của Rachmaninoff. Dưới hàng ghế， không ít giáo sư đầu ngành gật gù。còn các em sinh viên năm nhất thì chăm chú ghi chép. Đó không phải là một đêm diễn thông thường， mà là đêm báo cáo tốt nghiệp của một sinh viên xuất sắc – một trong những “sản phẩm” tiêu biểu của ngôi trường hơn 60 năm tuổi này.Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam， tiền thân là Trường Âm nhạc Việt Nam thành lập năm 1956， hiện tọa lạc tại phố Hào Nam， quận Đống Đa， Hà Nội. Cơ sở vật chất ở đây không hào nhoáng như nhiều nhạc viện quốc tế。
nhưng bù lại là bề dày truyền thống và đội ngũ giảng viên đầu ngành. Tôi có dịp trò chuyện với NSND Nguyễn Trọng Bằng， nguyên Phó Giám đốc học viện， người đã gắn bó với trường hơn 40 năm. Ông kể: “Ngày trước， chúng tôi phải dùng đàn cũ， sách nhạc photo mờ， nhưng học trò vẫn đỗ giải quốc tế. Giờ điều kiện tốt hơn nhiều， nhưng cái khó là làm sao giữ được ngọn lửa say mê giữa muôn vàn cám dỗ của thị trường giải trí”Thực tế， học viện đang đối mặt với bài toán cân bằng giữa đào tạo hàn lâm và nhu cầu thực tế. Khoa Thanh nhạc vẫn duy trì các lớp bel canto cổ điển， nhưng sinh viên cũng được khuyến khích tham gia các dự án âm nhạc đương đại， thậm chí cả nhạc kịch thử nghiệm. Một giảng viên trẻ chia sẻ với tôi: “Nhiều em ra trường đi hát phòng trà， làm producer， hoặc dạy học online. Chúng tôi không thể ép các em theo con đường biểu diễn chuyên nghiệp， nhưng phải đảm bảo nền tảng kỹ thuật và thẩm mỹ vững vàng” Cách đây hai năm。học viện mở thêm chuyên ngành Âm nhạc ứng dụng， thu hút khá đông thí sinh. Đây có thể xem là bước chuyển mình cần thiết， dù không tránh khỏi những ý kiến trái chiều trong nội bộ.Điều khiến tôi ấn tượng nhất ở Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam là cách họ bảo tồn âm nhạc truyền thống. Khoa Nhạc cụ truyền thống không chỉ dạy đàn bầu， đàn tranh， sáo trúc mà còn tổ chức các buổi điền dã， ghi âm những làn điệu quan họ。ca trù từ các nghệ nhân già. Một nhóm sinh viên năm ba vừa thực hiện dự án phục dựng bài bản ca Huế dựa trên băng ghi âm cũ từ thập niên 1980. Sản phẩm của họ được trình diễn tại Liên hoan Âm nhạc Dân gian Toàn quốc và nhận giải khuyến khích. Cô giáo hướng dẫn， ThS. Lê Thị Hồng Vân， nói vui: “Các em sinh viên bây giờ giỏi công nghệ hơn thầy cô， nhưng may là vẫn chịu khó lắng nghe người già hát”Nhìn vào danh sách cựu sinh viên， có thể thấy học viện đã đóng góp không nhỏ cho nền âm nhạc nước nhà: từ NSND Đặng Thái Sơn， NSND Tạ Minh Tâm đến những tên tuổi trẻ như ca sĩ Hà Lê， nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển. Tuy nhiên， không phải ai cũng thành danh. Nhiều người chọn con đường giảng dạy ở các trường văn hóa nghệ thuật địa phương， hoặc làm việc thầm lặng trong các dàn nhạc. Có lần tôi gặp một anh kỹ thuật viên phòng thu， tốt nghiệp khoa Lý luận – Sáng tác。
bảo rằng: “Học viện dạy tôi cách nghe nhạc， chứ không chỉ dạy tôi chơi nhạc” Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ mãi về sứ mệnh thực sự của một cơ sở đào tạo âm nhạc hàng đầu.
