Hàng trăm người xem chăm chú màn hình điện thoại khi nghệ sĩ trẻ Nguyễn Hoàng Nam vẽ lại bức tranh Đông Hồ 'Đám cưới chuột' bằng phong cách pop art. Buổi livestream kéo dài hai giờệthuậtViệtNamgiớithiệuKhinghệsĩtrẻđưadisảnlênmạngxãhộpha chế đồ uống， anh vừa vẽ vừa kể về ý nghĩa từng con vật， từng nét khắc gỗ. Đây là một trong những hoạt động nằm trong dự án 'Nghệ thuật Việt Nam giới thiệu' do nhóm nghệ sĩ độc lập khởi xướng từ đầu năm 2024， nhằm đưa di sản truyền thống đến gần công chúng trẻ qua nền tảng số.Không chỉ dừng ở tranh Đông Hồ， dự án còn giới thiệu nghệ thuật ca trù， hát xẩm。và gốm Bát Tràng qua các video ngắn. Mỗi clip dài 3-5 phút， ghi lại quá trình nghệ nhân làm việc và lời giải thích cặn kẽ về kỹ thuật， chất liệu. Điều đáng chú ý là các nghệ sĩ trẻ không ngại thử nghiệm: họ phối lại làn điệu ca trù với nhạc điện tử， hoặc dùng công nghệ 3D để tái hiện hoa văn trên trống đồng. Cách làm này gây tranh cãi， nhưng cũng tạo ra lượng tương tác lớn. Một video về hát xẩm có hơn 500.000 lượt xem chỉ sau ba ngày， phần bình luận sôi nổi với nhiều ý kiến khen chê đan xen.Tôi có dịp theo chân nhóm trong một buổi giới thiệu nghệ thuật múa rối nước tại trường THCS Nguyễn Du。quận 1， TP.HCM. Thay vì thuyết trình khô khan， các nghệ sĩ cho học sinh tự tay điều khiển con rối， giải thích nguyên lý hoạt động của buồng trò. Một em học sinh lớp 7 reo lên: 'Con rối nhảy được là nhờ nước à?
'. Câu hỏi ngây ngô ấy khiến cả khán phòng cười ồ. Chính những khoảnh khắc như vậy cho thấy nghệ thuật Việt Nam giới thiệu không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn khơi gợi tò mò. Nhóm dự án ghi nhận hơn 70% học sinh tham gia sau đó đã tìm kiếm thêm thông tin về múa rối nước trên mạng.Một điểm đáng bàn là tính chính xác của nội dung. Khi giới thiệu nghệ thuật tuồng， có video đã nhầm lẫn giữa hai làn điệu khác nhau. Nhóm đã phải đính chính công khai và mời chuyên gia từ Nhà hát Tuồng Việt Nam kiểm duyệt lại. Bài học này khiến họ thận trọng hơn。nhưng cũng cho thấy áp lực của việc đưa di sản lên không gian số: mọi sai sót đều bị phát hiện và lan truyền nhanh chóng. Nghệ sĩ Hoàng Nam thừa nhận: 'Làm nghệ thuật truyền thống trên mạng xã hội giống như đi trên dây， vừa phải giữ gìn bản sắc， vừa phải hấp dẫn người xem.'
Dự án 'Nghệ thuật Việt Nam giới thiệu' hiện có mặt trên bốn nền tảng lớn với tổng cộng hơn 2 triệu người theo dõi. Con số ấy chưa phải là lớn so với các kênh giải trí， nhưng với một lĩnh vực kén người xem như di sản， đó là tín hiệu đáng mừng. Điều tôi thấy thú vị nhất là cách nhóm tổ chức các buổi giao lưu trực tuyến với nghệ nhân già， để họ trực tiếp trả lời câu hỏi của khán giả trẻ. Một nghệ nhân 70 tuổi ở Bắc Ninh lần đầu lên sóng， run run nói: 'Các cháu hỏi nhiều quá， ông không nhớ hết'. Khán giả bình luận rần rần。và buổi phát sóng kéo dài thêm 40 phút so với dự kiến. Những kết nối như vậy， dù nhỏ， đang âm thầm thay đổi cách nghệ thuật Việt Nam giới thiệu đến công chúng.
