Chị Nguyễn Thị HươngọcvănbằngCơhộihaygánhnặsò hôm nay， 34 tuổi， nhân viên kế toán tại một công ty xây dựng ở Hà Nội， vừa hoàn thành chương trình văn bằng 2 ngành Luật sau hai năm rưỡng vật lộn với lịch học tối và cuối tuần. Chị bảo: “Học văn bằng 2 không phải để chạy theo bằng cấp， mà để mở đường cho công việc tư vấn hợp đồng mà tôi đang làm dở dang”. Câu chuyện của chị không hiếm. Nhiều người đi làm vài năm bỗng nhận ra tấm bằng đầu tiên không đủ。hoặc không còn phù hợp， và họ tìm đến văn bằng 2 như một lối rẽ. Vậy ý nghĩa của học văn bằng 2 thực sự là gì， khi mà bằng cấp ngày càng nhiều nhưng cơ hội việc làm chất lượng không tăng tương ứng?Về bản chất， văn bằng 2 là chương trình đào tạo cấp bằng đại học thứ hai cho người đã có ít nhất một bằng đại học. Thời gian học thường rút ngắn hơn so với bằng chính quy， nhưng khối lượng kiến thức chuyên ngành vẫn được đảm bảo. Điều này lý giải vì sao nhiều người chọn học văn bằng 2 thay vì thi lại đại học từ đầu. Tuy nhiên。
ý nghĩa của học văn bằng 2 không nằm ở tấm giấy. Nó nằm ở việc người học có thêm một lăng kính để nhìn công việc hiện tại. Một kỹ sư xây dựng học thêm văn bằng 2 về quản trị kinh doanh sẽ hiểu rõ hơn cách đấu thầu， cách đọc hợp đồng， thay vì chỉ biết thi công. Một giáo viên học thêm văn bằng 2 tâm lý học có thể nhìn học sinh khác đi， bớt áp lực thành tích. Những thay đổi đó khó đo đếm bằng lương tháng， nhưng lại bền.Dẫu vậy， động cơ học văn bằng 2 của mỗi người rất khác nhau. Có người học vì yêu cầu công việc， có người học để chuyển nghề， cũng không ít người học vì… bằng cấp của đồng nghiệp trông “oai” hơn. Tôi từng gặp một anh chạy xe công nghệ， học văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Anh chỉ để tự tin nói chuyện với khách Tây， chứ không hề có ý định làm phiên dịch. Với anh， ý nghĩa của học văn bằng 2 là cảm giác mình vẫn đang tiến bộ， dù công việc hiện tại chẳng đòi hỏi. Ngược lại， một chị làm hành chính ở trường học。học văn bằng 2 kế toán để xin vào phòng tài vụ， nhưng sau khi có bằng lại thấy mình không hợp với sổ sách， đành quay về công việc cũ. Chị bảo: “Học thì không uổng， nhưng đừng kỳ vọng nó thay đổi tất cả”.Chi phí và thời gian là hai rào cản lớn. Học văn bằng 2 thường kéo dài 2-3 năm， học phí tính theo tín chỉ， chưa kể tiền tài liệu， đi lại. Với người đã có gia đình， việc cân bằng giữa công việc， con nhỏ và lịch học là bài toán không dễ. Tôi biết một cặp vợ chồng ở Đà Nẵng， cả hai cùng học văn bằng 2 ngành Quản trị du lịch， nhưng rồi phải thay nhau nghỉ học giữa chừng vì con ốm. Họ nói vui: “Học văn bằng 2 như chạy marathon mà vẫn phải đi làm kiếm cơm”. Thế nên， trước khi đăng ký， người học nên xác định rõ mục tiêu: học để làm gì。có sẵn sàng hy sinh thời gian giải trí vài năm hay không. Ý nghĩa của học văn bằng 2 chỉ thực sự rõ khi người học trả lời được câu hỏi đó.
Nhìn rộng ra， xã hội đang dần thay đổi cách nhìn về bằng cấp. Nhà tuyển dụng ngày càng chú trọng kỹ năng và kinh nghiệm thực tế hơn là số lượng bằng. Tuy vậy。trong một số lĩnh vực như luật， kế toán， sư phạm， văn bằng 2 vẫn là điều kiện cần để hành nghề hoặc thăng tiến. Có điều， đừng biến văn bằng 2 thành phong trào. Học để lấp chỗ trống trong kiến thức và kỹ năng của bản thân thì đáng. Học để chạy theo bằng cấp của người khác thì dễ thất vọng. Ý nghĩa của học văn bằng 2， suy cho cùng， nằm ở người học: họ có biến kiến thức mới thành hành động cụ thể hay không. Còn nếu chỉ để treo bằng lên tường， thì hai năm rưỡng của chị Hương， hay bất kỳ ai， sẽ trôi qua vô nghĩa.
