Một buổi chiều cuối tuầnỹthuậtTPHCMSứcsốngtừnhữngxưởngvẽnhỏgiữalòngphốthịtrang trí nhà cửa。tôi ghé thăm xưởng vẽ của anh Trần Văn Hùng nằm sâu trong hẻm đường Nguyễn Thị Minh Khai， quận 3. Không gian chật hẹp， mùi dầu lanh và sơn acrylic quyện vào nhau， những bức tranh đang dang dở trên giá vẽ. Hùng cho biết， anh mở xưởng này được sáu năm， chủ yếu nhận tranh đặt hàng cho các quán cà phê và không gian sáng tạo. Mỹ thuật TPHCM， theo tôi quan sát， đang dịch chuyển mạnh mẽ từ những gallery lớn sang các xưởng nhỏ như thế này – nơi tính thực dụng và sáng tạo cá nhân gặp nhau.Không khó để nhận ra sự thay đổi trong cách công chúng tiếp cận mỹ thuật TPHCM. Cách đây vài năm， triển lãm tranh thường chỉ thu hút giới sưu tầm và sinh viên mỹ thuật. Giờ đây， các buổi workshop vẽ tranh cuối tuần tại quận 1， quận Bình Thạnh hay TP Thủ Đức luôn kín chỗ. Chị Nguyễn Thị Mai。chủ một studio nhỏ trên đường Pasteur， kể rằng lượng khách đăng ký học vẽ tăng gấp ba lần so với năm 2022. “Nhiều bạn trẻ xem vẽ như liệu pháp tinh thần sau giờ làm” chị nói. Điều này phản ánh một xu hướng rõ rệt: mỹ thuật TPHCM không còn bó hẹp trong phòng tranh mà len lỏi vào đời sống thường nhật.Tuy nhiên， áp lực thương mại hóa cũng đặt ra những thách thức. Tôi có dịp trò chuyện với họa sĩ Lê Quang Đạo， người vừa tổ chức triển lãm cá nhân tại một không gian nghệ thuật độc lập ở quận 4. Anh thẳng thắn: “Nhiều bạn trẻ ra trường chọn vẽ tranh thương mại vì thu nhập ổn định hơn. Nhưng nếu chỉ chạy theo đơn hàng， mỹ thuật TPHCM sẽ khó có những tác phẩm đủ sức lay động” Quan điểm này không mới， nhưng đáng suy ngẫm trong bối cảnh các trường đại học mỹ thuật tại TPHCM mỗi năm cung cấp hàng trăm cử nhân。trong khi thị trường tranh nghệ thuật thuần túy vẫn còn khá hẹp.
Dù vậy， tín hiệu tích cực đến từ những sân chơi mở. Cuối tháng 10 vừa qua， một nhóm họa sĩ trẻ đã tự tổ chức triển lãm tại công viên 23 tháng 9， trưng bày hơn 50 tác phẩm sơn mài và điêu khắc gỗ. Khách tham quan không chỉ đến xem mà còn đặt câu hỏi trực tiếp cho tác giả. Tôi thấy ở đó sự tương tác thật sự。không màu mè. Mỹ thuật TPHCM đang học cách tự làm mới mình từ những hành động nhỏ nhất， và điều đó khiến tôi tin vào sức sống bền bỉ của nó.
