hường Đào ThụcệnhânHàThịCầuGiữhồnrốinướcgiữalòngHàNộhướng dẫn phong thủy nhà ở， xã Thụy Lâm， huyện Đông Anh。Hà Nội – cái tên ấy gắn liền với nghệ nhân Hà Thị Cầu， người phụ nữ duy nhất còn giữ được kỹ thuật điều khiển con rối nước bằng dây và sào. Bà sinh năm 1928， trong một gia đình có truyền thống làm rối nước. Từ năm 16 tuổi， bà đã theo cha đi biểu diễn khắp các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ. Đến nay， dù tuổi đã cao， đôi tay run run， nhưng mỗi khi cầm sào， bà vẫn khiến những con rối gỗ nhỏ bé nhảy múa uyển chuyển trên mặt nước.Rối nước không chỉ là trò diễn dân gian， mà là cả một hệ thống kỹ thuật phức tạp. Để điều khiển một con rối， nghệ nhân Hà Thị Cầu phải nắm vững nguyên lý đòn bẩy， sức nước và dây chằng. Bà kể: “Ngày xưa， tôi tập điều khiển con rối từ sáng đến tối， tay sưng vù， mắt hoa lên vì nhìn mãi xuống nước. Nhưng nếu không yêu， không kiên nhẫn thì chẳng thể nào giữ được nghề” Những con rối do bà làm ra không chỉ đẹp về hình dáng mà còn có hồn。bởi mỗi động tác đều được bà tính toán tỉ mỉ， từ nhịp nhô lên hạ xuống cho đến góc quay của thân rối.Nhiều năm qua， các đoàn nghệ thuật trong nước và quốc tế tìm đến nhà bà ở Đào Thục để học hỏi. Nghệ nhân Hà Thị Cầu không giấu nghề. Bà sẵn sàng truyền dạy cho lớp trẻ， dù biết rằng nghề này vất vả， thu nhập thấp. “Tôi chỉ mong có người tiếp nối， để rối nước không bị mai một”， bà nói. Thế nhưng， số người theo học đến cùng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nhiều bạn trẻ đến rồi đi， bởi họ không chịu được áp lực của việc luyện tập trong nước lạnh。mùi bùn đất và những buổi biểu diễn ngoài trời mưa nắng thất thường.Năm 2015， nghệ nhân Hà Thị Cầu được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Với bà， đó là niềm vinh dự lớn， nhưng cũng là trách nhiệm nặng nề hơn. Bà vẫn miệt mài làm rối， sửa chữa những con rối cũ， và tham gia các buổi biểu diễn tại Hà Nội mỗi dịp lễ hội. Khán giả nước ngoài thường trầm trồ khi thấy bà điều khiển con rối từ sau tấm phông， chỉ với một cây sào dài. Họ không hiểu vì sao một người phụ nữ nhỏ bé lại có thể làm được điều kỳ diệu ấy. Câu trả lời nằm ở sự khổ luyện hàng chục năm。
cùng một tình yêu mãnh liệt dành cho nghệ thuật truyền thống.Giờ đây。
ở tuổi 96， nghệ nhân Hà Thị Cầu vẫn ngồi bên bờ ao nhà， tay vuốt ve những con rối gỗ. Bà bảo: “Rối nước là máu thịt của tôi. Chừng nào còn sức， tôi còn biểu diễn” Câu chuyện về nghệ nhân Hà Thị Cầu không chỉ là câu chuyện của một con người， mà còn là lời nhắc nhở về việc bảo tồn những giá trị văn hóa phi vật thể giữa lòng Hà Nội đang đổi thay từng ngày.
