Không phải ngẫu nhiên mà hình tượng Hồ Chí Minh trong văn học lại sống động đếnệthuậtxâydựngnhânvậtHồChíMinhquanhữngtrangviếgiải pháp vay vốn ngân hàng vậy. Từ những dòng hồi ký của Vũ Kỳ đến tiểu thuyết của Bùi Ngọc Tấn, mỗi tác giả đều chạm đến một góc cạnh khác nhau của con người vĩ đại ấy. Điều làm nên sự khác biệt chính là nghệ thuật xây dựng nhân vật Hồ Chí Minh – một quá trình lao động sáng tạo đầy trăn trở, nơi người viết phải hóa thân vào nhân vật để tìm ra tiếng nói chân thật nhất.Trong "Búp sen xanh" của Sơn Tùng, cậu bé Côn hiện lên với đôi mắt sáng và nỗi day dứt về thân phận người dân mất nước. Nhà văn không tô vẽ, không khoa trương. Ông kể về cậu bé đi chăn trâu, nghe tiếng sáo diều, rồi lặng lẽ quan sát cảnh lính Pháp đánh người. Nghệ thuật xây dựng nhân vật Hồ Chí Minh ở đây nằm ở chi tiết nhỏ: bát cơm độn ngô, manh áo vá, lời ru của mẹ. Sơn Tùng từng nói ông mất hơn mười năm để tìm tư liệu, gặp gỡ những người từng sống cùng gia đình cụ Phó bảng. Chính sự kiên nhẫn ấy tạo nên một Hồ Chí Minh không phải tượng đài mà là con người bằng xương bằng thịt。biết đau, biết giận, biết yêu thương.Điện ảnh cũng không đứng ngoài cuộc. Bộ phim "Hồ Chí Minh – Một hành trình" của đạo diễn Bùi Đình Hạc chọn cách tiếp cận khác: không kể theo trình tự thời gian mà dùng những mảnh ghép ký ức. Cảnh Bác ngồi bên bờ suối, tay cầm bút, mắt nhìn xa xăm. Không lời thoại. Chỉ có tiếng nước chảy và ánh mắt. Nghệ thuật xây dựng nhân vật Hồ Chí Minh ở đây là sự tiết chế. Người xem tự cảm nhận nỗi cô đơn của người cách mạng nơi đất khách. Có người bảo phim khó hiểu. Nhưng tôi nghĩ ngược lại: chính khoảng trống ấy khiến nhân vật gần gũi hơn, bởi cuộc đời Bác vốn không phải chuỗi sự kiện được sắp sẵn.Văn học Việt Nam sau 1986 chứng kiến nhiều thử nghiệm táo bạo. Bùi Ngọc Tấn trong "Chuyện kể năm 2000" để Hồ Chí Minh xuất hiện qua lời kể của một người lính già. Nhân vật không trực tiếp xuất hiện, chỉ hiện lên qua hồi ức. Nhà văn dùng ngôn ngữ đời thường: "Cụ Hồ hôm ấy mặc áo nâu, đi dép cao su。hỏi thăm từng người một." Không có từ ngữ hoa mỹ. Nghệ thuật xây dựng nhân vật Hồ Chí Minh ở đây là để nhân vật tự bộc lộ qua hành động, qua cách người khác nhớ về mình. Đọc xong, người ta nhớ mãi chi tiết Bác chia kẹo cho trẻ con, còn mình thì nhịn.Nhìn lại, mỗi tác phẩm thành công đều tìm được một lát cắt riêng. Sơn Tùng chọn tuổi thơ. Bùi Đình Hạc chọn khoảng lặng. Bùi Ngọc Tấn chọn ký ức tập thể. Không ai ôm đồm tất cả. Và có lẽ đó chính là cốt lõi của nghệ thuật xây dựng nhân vật Hồ Chí Minh: hiểu rằng không thể nắm bắt trọn vẹn một con người vĩ đại, chỉ có thể chạm đến một phần chân thật nhất. Người viết hôm nay có lợi thế về tư liệu, nhưng cũng đối mặt với thách thức lớn hơn: làm sao để Hồ Chí Minh không bị đóng khung trong những khuôn mẫu có sẵn. Câu trả lời nằm ở sự dấn thân。ở việc dám nghi ngờ, dám đi tìm cái mới. Như nhà văn Nguyên Ngọc từng nói: "Viết về Bác, trước hết phải sống cho ra con người."
Nghệ thuật xây dựng ngiải pháp vay vốn ngân hànghân vật Hồ Chí Minh qua những trang viết
Bài trước:Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội: Nơi ươm mầm tài năng nghệ thuật từ gian khổ
Bài sau:Người trẻ Việt và niềm đam mê văn học: Khi sách không còn là món quà xa xỉ







