Đêm 15 tháng 12 năm 2023ảithưởngtrongnghệthuậtViệtNamSânkhấucủatàinăngvànhữnggóckhuấdầu ăn ngon， tại Nhà hát Lớn Hà Nội， giải thưởng Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam lần thứ 7 đã gọi tên nghệ sĩ Trần Lực với vai diễn trong vở "Người cầm lái". Nhưng ít ai biết。trước đó ba tuần， ông đã suýt bỏ vai vì chấn thương đầu gối. Giải thưởng trong nghệ thuật Việt Nam không chỉ là những tấm huy chương lấp lánh trên bục vinh quang. Nó là câu chuyện của những đêm thức trắng， những lần kiệt sức và cả những tranh cãi chưa bao giờ dứt.Tôi từng dự một buổi trao giải âm nhạc ở TP.HCM. Khi ca sĩ trẻ Minh Tuyết nhận giải "Ca sĩ đột phá"， cô ấy khóc. Nhưng phía dưới， một nhạc sĩ lão thành lắc đầu: "Giải này giờ chỉ để quảng cáo。chứ không phải để ghi nhận tài năng." Thực tế， giải thưởng trong nghệ thuật Việt Nam tồn tại song song hai luồng ý kiến. Một bên là những người tin vào giá trị động viên， khích lệ. Một bên là những người hoài nghi tính minh bạch. Năm 2022， giải thưởng Cống hiến gây sóng gió khi ban tổ chức loại hai đề cử vì lý do "không phù hợp tiêu chí"， nhưng không đưa ra giải thích cụ thể. Dư luận chia làm hai phe， kéo dài hàng tuần trên mạng xã hội.Điều ít được nói đến là áp lực lên người đoạt giải. Nghệ sĩ ưu tú Lê Khanh từng chia sẻ: "Nhận giải xong， tôi mất ngủ ba đêm. Sợ mình không xứng đáng， sợ khán giả kỳ vọng quá nhiều." Cô nói thật. Giải thưởng trong nghệ thuật Việt Nam không chỉ mở ra cơ hội mà còn đặt lên vai một gánh nặng vô hình. Có người đoạt giải rồi biến mất。có người vụt sáng rồi vướng scandal. Bản thân giải thưởng không thể bảo chứng cho sự nghiệp bền vững. Nó chỉ là một cột mốc， đôi khi là cột mốc oan nghiệt.
Nhìn sang lĩnh vực điện ảnh， giải Cánh Diều của Hội Điện ảnh Việt Nam năm 2023 trao cho phim "Tro tàn rực rỡ" giải Phim truyện xuất sắc. Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên lên nhận giải với bộ râu dài， mắt thâm quầng. Anh nói ngắn: "Làm phim này， tôi mất bốn năm và hai lần phải vay nợ." Giải thưởng trong nghệ thuật Việt Nam， ở những trường hợp như thế， giống như một cái gật đầu muộn màng. Nó không trả được nợ， không xóa được mệt mỏi。nhưng nó khiến người ta tin rằng mình không cô đơn. Có điều， liệu giải thưởng có thực sự thay đổi được đời sống của người nghệ sĩ?Tôi không chắc. Bởi sau đêm trao giải， nhiều người vẫn phải quay lại với cơm áo， với những vai diễn nhỏ， với đồng lương ít ỏi từ các đoàn hát tỉnh lẻ.
Giải thưởng trong nghệ thuật Việt Nam đang đứng trước bài toán tự làm mới. Một số hội đồng đã bắt đầu mời khán giả bình chọn qua tin nhắn， nhưng cách làm này lại làm dấy lên lo ngại về việc chạy giải. Nghệ sĩ saxophone Trần Mạnh Tuấn từng nói thẳng: "Đừng để giải thưởng thành cuộc đua của những người có tiền." Câu nói ấy vẫn còn nguyên giá trị. Nếu không giữ được sự trong sạch， giải thưởng sẽ chỉ còn là món trang sức rẻ tiền. Còn nếu giữ được， nó là ngọn lửa nhỏ sưởi ấm những đêm dài của người nghệ sĩ. Tôi chọn tin vào ngọn lửa ấy。dù biết rằng niềm tin trong nghệ thuật luôn đi kèm với hoài nghi.
