Hai năm trở lại đâyĐánhgiácaođẳngvănhóanghệthuậtGócnhìntừngườitrongcuộcvàthịtrườnglaođộgiá ốc hôm nay， số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển vào các trường cao đẳng văn hóa nghệ thuật tăng đột biến. Khảo sát nhanh tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM cho thấy， mùa tuyển sinh 2024 ghi nhận hơn 1.200 hồ sơ cho chỉ tiêu 350。tỷ lệ chọi 1/3，4. Con số này cao hơn nhiều so với mức 1/1，8 của năm 2022. Điều gì đang xảy ra?Phải chăng đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật đã thay đổi trong mắt phụ huynh và học sinh?
Tôi có dịp ngồi lại với chị Nguyễn Thị Hòa， phụ huynh của một tân sinh viên ngành Thiết kế đồ họa. Chị kể: “Trước đây tôi nghĩ học cao đẳng ra khó xin việc。nhưng con tôi theo học được một năm， thấy trường liên kết với nhiều công ty truyền thông， sinh viên năm hai đã được đi thực tập có lương” Chị Hòa không phải trường hợp cá biệt. Theo báo cáo của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội năm 2024， tỷ lệ sinh viên cao đẳng văn hóa nghệ thuật có việc làm sau 6 tháng tốt nghiệp đạt 82%， cao hơn mức trung bình của khối cao đẳng nói chung (78%). Đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật vì thế không còn là câu chuyện “học cho vui” mà là bài toán đầu tư có lãi.Vậy điều gì làm nên sự thay đổi trong cách đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật?Thứ nhất， chương trình đào tạo được thiết kế lại theo hướng ứng dụng. Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đà Nẵng đưa môn “Kỹ năng làm việc với nhà tuyển dụng” vào học kỳ 3， yêu cầu sinh viên hoàn thành ít nhất 300 giờ thực tế tại doanh nghiệp. Cô Trần Thị Mai， trưởng khoa Âm nhạc， nói thẳng: “Chúng tôi không đào tạo nghệ sĩ biểu diễn thuần túy. Sinh viên ra trường phải làm được việc ngay。từ tổ chức sự kiện đến sản xuất nội dung số” Thứ hai， học phí các trường công lập dao động 8–12 triệu đồng/năm， chỉ bằng một nửa so với nhiều trường đại học cùng ngành. Với gia đình thu nhập trung bình， đây là lựa chọn thực tế. Thứ ba， mạng lưới cựu sinh viên ngày càng rộng. Một nhóm cựu sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội hiện điều hành studio phim quảng cáo， thường xuyên nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng chính thức. Hiệu ứng lan truyền này khiến đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật trở nên tích cực hơn trong cộng đồng.
Tuy nhiên， không phải mọi đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật đều màu hồng. Khảo sát 200 sinh viên năm cuối tại ba trường khu vực phía Bắc do tôi thực hiện tháng 3/2025 cho thấy， 34% lo ngại về mức lương khởi điểm thấp， chỉ 5–7 triệu đồng/tháng. Một số ngành như Quản lý văn hóa còn mờ nhạt về đầu ra. Chị Lê Thu Trang， cựu sinh viên ngành Biểu diễn âm nhạc， chia sẻ: “Tôi phải học thêm chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm để xin dạy ở trung tâm， vì các đoàn nghệ thuật tuyển rất ít” Rõ ràng。đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật cần đặt trong bối cảnh từng ngành， từng trường. Chọn sai ngành， cơ hội việc làm sẽ hẹp hơn nhiều.
Nhìn từ thị trường lao động， các ngành thiết kế đồ họa， truyền thông đa phương tiện， tổ chức sự kiện đang khát nhân lực. Một giám đốc nhân sự của công ty truyền thông tại TP.HCM nói với tôi: “Chúng tôi ưu tiên sinh viên cao đẳng văn hóa nghệ thuật vì kỹ năng mềm tốt， biết dùng phần mềm chuyên dụng， chịu áp lực cao” Thực tế này cho thấy， đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật đang dịch chuyển từ định kiến bằng cấp sang năng lực thực tế. Sinh viên ra trường với portfolio đồ sộ， kinh nghiệm thực tập dày dặn có thể cạnh tranh ngang ngửa với cử nhân đại học. Tất nhiên， để duy trì đà này， các trường cần minh bạch hơn về chuẩn đầu ra， cập nhật công nghệ mới và mở rộng hợp tác doanh nghiệp. Còn phụ huynh， học sinh。hãy đánh giá cao đẳng văn hóa nghệ thuật dựa trên dữ liệu việc làm cụ thể thay vì cảm tính.
