rong một buổi tọa đàm nhỏ tại quán cà phê sách trên đường Bạch ĐằngĐàNẵngMộtgócnhìnmớivềnhậnđịnhvănhọpha chế đồ uống， nhà phê bình Nguyễn Thanh Sơn đã đưa ra một nhận định văn học Đà Nẵng gây chú ý: văn học thành phố này đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ làn sóng sáng tác của thế hệ 9X và Gen Z. Không còn bó hẹp trong những đề tài biển đảo hay chiến tranh cách mạng， các cây bút trẻ khai thác đời sống đô thị。tâm lý cá nhân và cả những mặt trái của quá trình đô thị hóa. Điều này tạo nên một diện mạo mới cho nhận định văn học Đà Nẵng， thoát khỏi lối mòn ca ngợi thiên nhiên và con người miền Trung thuần hậu.
Nhà văn Trần Thị Hoa， tác giả tập truyện ngắn 'Mưa trên phố cổ'， chia sẻ rằng cô từng bị từ chối bản thảo ba lần vì viết về nỗi cô đơn của người trẻ trong thành phố du lịch. 'Người ta bảo tôi viết gì đó vui vẻ hơn。ca ngợi Đà Nẵng đẹp thế này cơ mà. Nhưng tôi thấy thành phố này còn nhiều mảnh đời khác， không phải ai cũng sống trong ánh đèn rực rỡ.' Lời tâm sự ấy phần nào phản ánh thực tế: nhận định văn học Đà Nẵng lâu nay vẫn bị chi phối bởi cái nhìn một chiều， trong khi đời sống văn chương thực tế đa dạng hơn nhiều. Các cây bút trẻ như Lê Minh Khuê (không phải nhà văn cùng tên ở Hà Nội) hay nhóm 'Văn chương đường phố' đang tự tổ chức những đêm đọc truyện tại các quán bar nhỏ， thu hút hàng trăm bạn trẻ mỗi tháng.Một điểm đáng lưu ý là sự xuất hiện của các tạp chí văn học độc lập như 'Cửa Biển' hay 'Sóng Ngầm'. Họ in ấn thủ công， phát hành giới hạn 200 bản mỗi số， nhưng nội dung lại gây tiếng vang trong giới phê bình. Số ra mắt của 'Cửa Biển' tập hợp 12 truyện ngắn về đề tài môi trường và du lịch tàn phá bãi biển. Một truyện có tên 'Cá chết trên cát vàng' của tác giả trẻ Hoàng Dũng đã được trích dẫn trong hội thảo văn học quốc gia năm ngoái. Những ấn phẩm này thách thức định kiến rằng văn học Đà Nẵng chỉ toàn thơ ca lãng mạn và ký ức chiến tranh. Chính nhận định văn học Đà Nẵng từ các nhà phê bình truyền thống cũng buộc phải điều chỉnh khi đối diện với làn sóng mới.Tuy nhiên， không phải mọi thứ đều màu hồng. Kinh phí eo hẹp。đầu ra cho tác phẩm văn học vẫn phụ thuộc vào các cuộc thi do nhà nước tổ chức. Nhiều cây bút trẻ tâm sự họ viết vì đam mê nhưng phải làm thêm nghề tay trái để sống. Một biên tập viên của NXB Đà Nẵng cho biết mỗi năm thành phố chỉ xuất bản khoảng 15 đầu sách văn học， trong khi số lượng bản thảo gửi về gấp mười lần. Dù vậy， các nhóm sáng tác vẫn duy trì sinh hoạt đều đặn. Họ tổ chức 'Ngày hội chữ' vào mỗi Chủ nhật đầu tháng tại công viên 29/3， bán sách tự in và giao lưu với độc giả. Những hoạt động này âm thầm thay đổi cách nhìn về văn học Đà Nẵng， từ một trung tâm văn hóa du lịch thành một điểm sáng sáng tạo.
Nhìn từ góc độ cá nhân， tôi thấy nhận định văn học Đà Nẵng đang ở giai đoạn giao thoa thú vị. Thế hệ cầm bút hôm nay không phủ nhận quá khứ， nhưng họ dám đặt câu hỏi về những giá trị cũ. Họ viết về biển nhưng không chỉ để ca ngợi， mà còn để phản ánh sự ô nhiễm。về người dân chài bị mất kế sinh nhai. Một nhà thơ trẻ từng nói với tôi: 'Đà Nẵng không thiếu đề tài， chỉ thiếu người dám viết thật.' Câu nói ấy ám ảnh tôi suốt nhiều tháng. Có lẽ， chính sự dấn thân của những người viết trẻ sẽ định hình lại nhận định văn học Đà Nẵng trong mười năm tới， biến nó từ một khái niệm địa lý đơn thuần thành một dòng chảy văn chương đích thực.
