Hai giờ sángệsĩTPHCMNhữnggammàutrầmvànốtthăngbấtchợhướng dẫn vượt qua trầm cảm， quán cà phê nhỏ trên đường Võ Văn Tần vẫn sáng đèn. Một nghệ sĩ TPHCM vừa kết thúc buổi diễn ở nhà hát lớn， tay còn cầm cây đàn guitar， ngồi xuống góc quen thuộc. Anh gọi ly trà đá， cười: “Diễn xong mà không có ai chờ thì cũng buồn， nên tôi ra đây ngồi với mấy đứa bạn trẻ” Chuyện của những người làm nghệ thuật ở thành phố này thường bắt đầu từ những khoảnh khắc rất đời như thế， không hào nhoáng。không kịch bản.Chưa bao giờ thị trường nghệ thuật TPHCM lại nhộn nhịp đến vậy. Mỗi cuối tuần， các phòng tranh ở quận 3， quận 1 lại mở cửa đón khách. Họa sĩ trẻ Nguyễn Thị Hồng， 28 tuổi， vừa bán được ba bức sơn dầu trong triển lãm cá nhân đầu tiên. Cô kể: “Tôi vẽ về những con hẻm Sài Gòn， nơi tôi lớn lên. Người mua không chỉ là dân sành tranh mà còn có khách du lịch， Việt kiều” Điều đó cho thấy công chúng đang dần quen với việc bỏ tiền mua tác phẩm nghệ thuật đương đại， thay vì chỉ tìm đến những tên tuổi đã thành danh. Nghệ sĩ TPHCM thời nay phải tự thân vận động。tự quảng bá， tự tìm không gian trưng bày. Không còn chuyện ngồi chờ nhà nước hoặc bầu sô gọi điện.Sân khấu kịch nói lại mang một câu chuyện khác. Nghệ sĩ Thành Hội， người gắn bó với sân khấu nhỏ trên đường Nguyễn Văn Trỗi hơn hai mươi năm。nhận xét: “Khán giả trẻ bây giờ thích xem livestream hơn là đến rạp. Nhưng nếu vở diễn chạm được vào họ， họ vẫn khóc， vẫn cười và quay lại” Anh dẫn chứng vở “Mẹ và người tình” vừa công diễn lại， lượng vé bán ra tăng gấp đôi so với dự kiến nhờ một clip ngắn lan truyền trên mạng xã hội. Có điều， để có được một suất diễn đều đặn mỗi tối， các nghệ sĩ TPHCM phải xoay xở đủ đường: từ tiền thuê mặt bằng， tiền bản quyền tác phẩm， đến việc phân vai sao cho hài hòa giữa diễn viên gạo cội và lớp trẻ mới ra trường.Âm nhạc thì sôi động hơn， nhưng cũng nhiều ngã rẽ. Một producer tên Tuấn Anh， 35 tuổi， làm việc tại quận 7， kể rằng anh phải chạy show liên tục để nuôi phòng thu. “Có tháng tôi nhận làm nhạc cho bốn dự án quảng cáo， tối về mới có thời gian viết ca khúc riêng. Nghệ sĩ TPHCM bây giờ đa zi năng lắm， không chỉ hát hay mà còn phải biết quay video。
chạy quảng cáo” Anh chia sẻ thêm， nhiều bạn trẻ từ tỉnh lên thành phố theo đuổi đam mê， thuê trọ ở những khu chung cư cũ， ăn mì gói qua ngày để chờ cơ hội. Có người thành công sau vài năm， có người bỏ cuộc giữa chừng. Thành phố này không thiếu tài năng， chỉ thiếu chỗ đứng cho những ai không đủ kiên nhẫn.Nhìn chung， đời sống nghệ sĩ TPHCM là một bức tranh ghép nhiều mảnh: có mảng sáng của những buổi khai mạc triển lãm， có mảng tối của những đêm diễn vắng khách。có nốt thăng của một hợp đồng quảng cáo bất ngờ và nốt trầm của những tháng ngày không có đồng thu nhập nào. Tôi từng chứng kiến một nghệ sĩ cải lương ngoài 60 tuổi vẫn đứng bán vé số ở góc đường Cách Mạng Tháng Tám mỗi sáng， tối về lại lên sân khấu diễn vai vua. Ông cười: “Nghề này nuôi mình bằng đam mê， còn cơm áo thì phải tự lo” Câu nói ấy có lẽ đúng với phần lớn những người làm nghệ thuật ở đây. Họ không chờ ai cứu， mà tự tìm lối đi riêng giữa một thành phố luôn chuyển động không ngừng.
