Mỗi lần ghé thăm nhà sách cũ trên đường Đinh LễòcủasáchkinhđiểntrongđờisốngtinhthầnngườiViệbún thịt nướng cho 2 người, tôi lại thấy một vài bạn trẻ đứng ngồi bên kệ sách triết học, chăm chú lật từng trang Kinh Dịch hay Luận ngữ. Không phải ngẫu nhiên. Vai trò của sách kinh điển không hề phai nhạt trước làn sóng nội dung số. Chúng vẫn âm thầm nuôi dưỡng tư duy phản biện và chiều sâu văn hóa, thứ mà những cuốn sách kỹ năng “best-seller” khó lòng thay thế.Nhìn vào cách các trường đại học ở Hà Nội và TP.HCM tổ chức các buổi tọa đàm về kinh điển, có thể thấy rõ vai trò của sách kinh điển trong việc xây dựng nền tảng tư tưởng. Một giảng viên triết học tại Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chia sẻ: sinh viên đọc Tam quốc diễn nghĩa bản dịch của Phan Kế Bính không chỉ để biết cốt truyện, mà còn học cách phân tích quyền lực。lòng trung thành và sự thỏa hiệp. Những cuốn sách như vậy buộc người đọc phải chậm lại, suy ngẫm, thay vì lướt qua như đọc tin tức trên mạng. Tôi từng chứng kiến một nhóm sinh viên tranh luận gay gắt về tư tưởng “nhân trị” trong Luận ngữ, kéo dài suốt ba giờ đồng hồ. Đó chính là vai trò của sách kinh điển: tạo ra không gian đối thoại, chứ không áp đặt câu trả lời.Vai trò của sách kinh điển còn thể hiện ở khả năng kết nối thế hệ. Bà tôi năm nay ngoài tám mươi, vẫn giữ cuốn Truyện Kiều bản chữ Nôm do cụ thân sinh để lại. Bà không đọc được hết, nhưng mỗi lần có khách đến chơi, bà lại mở ra, chỉ vào vài dòng và kể về thời trẻ. Những cuốn sách kinh điển như một sợi dây vô hình。
giữ cho ký ức gia đình và cộng đồng không bị đứt gãy. Trong khi đó, lớp trẻ lại tìm thấy ở sách kinh điển những câu hỏi rất hiện đại: về bản sắc, về đạo đức, về cách sống giữa một xã hội đang biến đổi từng ngày. Sự giao thoa ấy khiến vai trò của sách kinh điển trở nên linh hoạt hơn bao giờ hết.Đáng tiếc, không phải ai cũng nhận ra điều đó. Nhiều người vẫn nghĩ sách kinh điển là thứ xa xỉ, chỉ dành cho giới nghiên cứu. Thực tế, một cuốn Đắc nhân tâm bán chạy có thể giúp bạn vài mẹo giao tiếp, nhưng một cuốn Nhật ký trong tù của Hồ Chí Minh lại dạy cách giữ phẩm giá trong nghịch cảnh. Tôi không so sánh để hạ thấp loại sách nào, nhưng vai trò của sách kinh điển nằm ở chiều sâu và tính bền vững của nó. Chúng không hứa hẹn thành công nhanh, nhưng giúp người đọc định hình nhân sinh quan. Một người bạn làm kinh doanh của tôi, sau khi đọc Các nguyên lý kinh tế chính trị của Ricardo。đã thay đổi cách nhìn về cạnh tranh và hợp tác. Anh bảo: “Đọc sách kinh điển giống như tập tạ cho trí óc, ban đầu nặng, sau quen, rồi thấy khỏe hơn hẳn”Vậy nên, đừng để sách kinh điển chỉ nằm trên giá. Hãy cầm lên。đọc chậm, ghi chú, và tranh luận. Vai trò của sách kinh điển không tự thân mà thành, nó cần người đọc tiếp nhận và làm mới. Trong một thế giới đầy tiếng ồn, sách kinh điển là khoảng lặng cần thiết để mỗi người tìm lại chính mình.







