Doanh số sách tại Việt Nam năm 2024 tăng trưởng hai con sốócnhìnvềxuấtbảnsáchKhithịtrườngồnàongườilàmsáchcầntỉnhtáchia sẻ về phong thủy nhà ở， theo báo cáo từ một số nhà xuất bản lớn， nhưng con số ấy không nói lên tất cả. Tôi có dịp ngồi với một biên tập viên lâu năm tại NXB Trẻ， chị kể rằng mỗi tháng chị nhận hàng chục bản thảo， nhưng chỉ duyệt được vài cuốn. “Đọc nhiều， nhưng chọn được cái để in thì ngày càng khó”。chị nói. Góc nhìn về xuất bản sách từ vị trí này cho thấy áp lực không nhỏ: vừa phải chạy theo số lượng， vừa phải giữ chất lượng.Một góc nhìn về xuất bản sách khác đến từ phía tác giả trẻ. Nguyễn Hoàng。27 tuổi， vừa ra mắt tập truyện ngắn đầu tay， chia sẻ rằng anh phải tự lo khâu marketing vì NXB không đủ nguồn lực. “Sách in ra， nếu không lên được các hội chợ hay được review trên mạng， gần như chìm”， Hoàng nói. Thực tế， nhiều tựa sách mới chỉ bán được vài trăm bản， trong khi chi phí in ấn và phát hành ngày một tăng. Góc nhìn về xuất bản sách ở đây phản ánh sự chênh lệch giữa kỳ vọng và thị trường.Không thể phủ nhận vai trò của các nền tảng số. Một giám đốc marketing của một công ty sách tại Hà Nội cho biết， doanh thu từ sách điện tử và sách nói đã chiếm gần 30% tổng doanh thu của họ. Nhưng ông cũng thừa nhận: “Độc giả trẻ đọc trên điện thoại nhiều hơn， nhưng họ cũng dễ bỏ dở hơn”. Góc nhìn về xuất bản sách từ dữ liệu này gợi ra một câu hỏi: liệu số hóa có đang làm thay đổi cách người ta tiếp nhận nội dung， và liệu các nhà xuất bản có đang chạy theo công nghệ mà quên đi chiều sâu?Tôi nhớ buổi tọa đàm tại Đường sách Nguyễn Văn Bình (TP.HCM) hồi tháng 3， khi một diễn giả nói rằng: “Xuất bản không chỉ là in và bán， mà là xây dựng văn hóa đọc”. Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ. Góc nhìn về xuất bản sách nếu chỉ dừng ở con số lợi nhuận thì thật thiếu. Cần lắm những người dám đầu tư vào bản thảo khó。vào tác giả mới， vào những cuốn sách có thể không bán chạy ngay nhưng để lại dấu ấn. Một nền xuất bản khỏe mạnh không thể chỉ có sách best-seller.
Thị trường sách Việt Nam đang sôi động hơn bao giờ hết， nhưng sự sôi động ấy có thể là con dao hai lưỡi. Góc nhìn về xuất bản sách từ những người trong cuộc cho thấy họ đang phải cân bằng giữa áp lực thương mại và trách nhiệm văn hóa. Tôi tin rằng độc giả ngày càng tinh tường， và những cuốn sách tử tế rồi sẽ tìm được chỗ đứng của mình – nếu những người làm sách đủ kiên nhẫn và tỉnh táo.
