Dạo một vòng qua các nhà sách lớn ở Hà Nội hay TP.HCMựctrạngsáchkinhđiểnGiữacơnbãosốhóavànỗilomaimộthanh lý đồ cũ， không khó để nhận ra một nghịch lý: những cuốn sách kinh điển như Truyện Kiều， Tắt đèn， hay các tác phẩm của Nam Cao， Vũ Trọng Phụng vẫn nằm trang trọng trên kệ， nhưng lượng người tìm mua chúng ngày càng thưa thớt. Trong khi đó， các đầu sách kỹ năng。self-help và tiểu thuyết ngôn tình lại được bày bán với số lượng lớn， thậm chí có những cuốn tái bản liên tục. Thực trạng sách kinh điển ở Việt Nam hiện nay đang phản ánh rõ nét sự dịch chuyển trong thị hiếu đọc của công chúng， đặc biệt là giới trẻ.
Theo thống kê từ một số nhà xuất bản lớn。doanh số của dòng sách kinh điển chỉ chiếm khoảng 5-7% tổng doanh thu， trong khi con số này ở nhóm sách kỹ năng và văn học đương đại lên đến 40-50%. Một biên tập viên lâu năm tại NXB Văn học chia sẻ: "Chúng tôi vẫn duy trì việc tái bản các tác phẩm kinh điển， nhưng số lượng in thường rất khiêm tốn， có khi chỉ vài nghìn cuốn mỗi năm. Nhiều bản thảo kinh điển phải chờ rất lâu mới được đưa vào kế hoạch xuất bản vì lo ngại tồn kho." Thực trạng sách kinh điển không chỉ là câu chuyện của riêng ngành xuất bản， mà còn phản ánh cách xã hội đang dần quay lưng với những giá trị văn hóa lâu bền.Tôi có dịp trò chuyện với một nhóm sinh viên năm thứ ba ngành Ngữ văn. Điều bất ngờ là trong số mười người。chỉ có hai bạn thừa nhận đã đọc trọn vẹn Chí Phèo ngoài chương trình học bắt buộc. Một bạn nói: "Em thấy sách kinh điển hay nhưng đọc rất mệt， ngôn ngữ cũ， nhiều đoạn dài dòng. Thời gian rảnh em thích đọc truyện ngắn hiện đại trên điện thoại hơn." Lý giải này không phải cá biệt. Thực trạng sách kinh điển bị lấn át bởi văn hóa đọc nhanh， đọc trên màn hình đang tạo ra một khoảng cách thế hệ với di sản văn chương. Các nền tảng sách nói và podcast văn học tuy xuất hiện nhưng chưa đủ sức hút để kéo người trẻ trở lại với những trang giấy đã in từ hàng chục năm trước.Đáng chú ý， không phải không có nỗ lực. Một vài dự án cộng đồng như "Sách kinh điển trong tầm tay" hay các buổi tọa đàm giới thiệu tác phẩm của Nguyễn Huy Tưởng， Thạch Lam vẫn được tổ chức đều đặn tại các trường đại học. Tuy nhiên， quy mô còn nhỏ lẻ và thiếu tính liên tục. Thực trạng sách kinh điển đòi hỏi một cách tiếp cận mới: không thể chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước hay lòng nhiệt thành của một vài cá nhân. Cần có chiến lược truyền thông bài bản， kết hợp với việc đưa tác phẩm kinh điển vào các hình thức trải nghiệm đương đại như sân khấu hóa。chuyển thể thành phim ngắn， hoặc tổ chức các cuộc thi đọc sáng tạo trong nhà trường.Nhìn từ góc độ cá nhân， tôi cho rằng thực trạng sách kinh điển hôm nay không hẳn là bi kịch. Nó là hồi chuông nhắc nhở rằng di sản văn chương cần được "tiếp sức" bằng những cách làm mới. Một cuốn sách kinh điển không thể tự bán mình nếu không có ai giới thiệu， không có ai kể lại câu chuyện của nó theo cách gần gũi với người đọc hôm nay. Khi mà mỗi năm có hàng nghìn đầu sách mới ra mắt， việc giữ cho dòng chảy kinh điển không bị lãng quên là trách nhiệm của cả hệ thống xuất bản， nhà trường và mỗi gia đình. Và có lẽ， bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: đặt một cuốn sách kinh điển lên bàn học của con trẻ。thay vì chỉ mở điện thoại.
