riển lãm cá nhân của họa sĩ Lê Thiết Cương tại không gian nghệ thuật 29 Hàng Bài (Hà Nội) vừa khai mạc đã thu hút đông đảo người xem trẻ. Điều đáng nóiệthuậtViệtNamhayKhitruyềnthốngkhôngchịungủyêhướng dẫn mở quán cà phê， phần lớn tác phẩm ở đây sử dụng chất liệu sơn mài truyền thống nhưng góc nhìn lại rất đương đại. Một cô gái chừng hai mươi tuổi đứng ngắm bức “Mưa bụi” rất lâu， rồi quay sang hỏi bạn: “Sơn mài mà cũng làm được thế này à”. Câu hỏi ấy vô tình chạm đúng vào mạch chảy của nghệ thuật Việt Nam hay hôm nay: không phải là sự phục dựng nguyên bản， mà là những cuộc đối thoại dữ dội giữa quá khứ và hiện tại.Nói đến nghệ thuật Việt Nam hay， không thể bỏ qua sức sống của nghệ thuật sắp đặt và trình diễn trong vài năm trở lại đây. Dự án “Sống trong bể kính” của nhóm nghệ sĩ trẻ tại TP.HCM đã biến một bãi đất trống thành không gian tương tác， nơi người xem phải len lỏi qua những tấm gương vỡ và nghe tiếng thì thầm phát ra từ loa treo lơ lửng. Không có nhãn mác giải thích dài dòng. Chỉ có cảm giác bất an rất thật. Tôi đã dự đêm khai mạc và bắt gặp một người đàn ông trung niên đứng khóc. Anh bảo: “Tôi chẳng hiểu nghệ thuật gì。nhưng tự nhiên thấy nhớ cái ao làng ngày xưa”. Một tác phẩm hay， theo tôi， là tác phẩm tạo được khoảng lặng như thế， chứ không phải để khoe kỹ thuật.Ở lĩnh vực âm nhạc， nghệ thuật Việt Nam hay đang được định nghĩa lại bởi những tên tuổi như ca sĩ kiêm nhạc sĩ Vũ hoặc ban nhạc Cá Hồi Hoang. Họ không hát dân ca theo lối bảo tồn nguyên vẹn， mà cài cắm những làn điệu quan họ， chèo vào nền điện tử， indie rock. Nghe có vẻ lạ tai。nhưng lại khiến khán giả trẻ gật gù. Đêm diễn của Vũ tại Hà Nội cuối tháng 3 vừa rồi， cả hội trường hát theo một đoạn luyến láy rất Bắc Ninh nhưng nằm trong bản phối synth-pop. Tôi tự hỏi: đây là sự lai căng hay là một cách để truyền thống tự cứu mình?
Có lẽ cả hai. Và điều đó làm nên tính đương đại của nghệ thuật Việt Nam hay.Mỹ thuật đương đại cũng không đứng ngoài cuộc. Họa sĩ Nguyễn Thế Hùng， với loạt tranh “Ký ức phố”， dùng màu acrylic trên vải nhưng kỹ thuật chồng lớp gợi nhớ đến cách vẽ tranh dân gian Đông Hồ. Anh không cố tình làm mới， chỉ đơn giản là vẽ cái mình thấy. Thế nhưng。
xem tranh anh， người ta thấy phố cổ Hà Nội hiện lên vừa thân thuộc vừa xa lạ， như thể ký ức đang bị bào mòn bởi tốc độ đô thị hóa. Một chi tiết nhỏ: trong bức “Hàng Mã”， anh vẽ một chiếc xe đạp cũ đè lên vệt sơn tường loang lổ. Không cần lời bình， người xem tự hiểu về sự chuyển dịch của nghệ thuật Việt Nam hay từ làng ra phố， từ tĩnh sang động.Điều khiến tôi tin vào tương lai của nghệ thuật Việt Nam hay chính là sự dấn thân của lớp nghệ sĩ trẻ. Họ không chờ được công nhận. Họ tự tổ chức triển lãm trong ngõ nhỏ， tự thu âm và phát hành trên mạng。tự mời nhau diễn ở quán cà phê. Có thể thấy， sân chơi đang rộng ra theo cách rất tự nhiên. Và nếu ai đó còn hoài nghi về sức sống của nghệ thuật nước nhà， cứ thử một lần ghé vào một đêm nhạc indie ở phố đi bộ Hà Nội， hoặc đứng trước một tác phẩm sắp đặt làm từ tre nứa và dây thép gai. Cảm giác rất thật， rất Việt Nam， và cũng rất hay.
