Buổi chiều cuối tháng 3ệthuậtlàmôngìởĐàNẵngGócnhìntừlớphọcvẽvensôngHàgiải pháp vượt qua trầm cảm， lớp học vẽ nhỏ nằm trên đường Bạch Đằng， quận Hải Châu。Đà Nẵng， vang lên tiếng cọ quệt vào giấy. Cô giáo Nguyễn Thị Hòa， 35 tuổi， đang hướng dẫn nhóm học viên nhí vẽ lại cầu Rồng bằng màu nước. Một bé gái chừng 8 tuổi giơ tay: “Cô ơi， nghệ thuật là môn gì hả cô”. Câu hỏi tưởng đơn giản ấy lại khiến tôi chú ý， bởi ở Đà Nẵng， “nghệ thuật là môn gì” không chỉ là câu hỏi của trẻ con mà còn là băn khoăn của nhiều phụ huynh khi chọn lớp năng khiếu cho con.
Thực tế， trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành， nghệ thuật là môn học gồm hai phân môn: Âm nhạc và Mỹ thuật. Ở Đà Nẵng， các trường tiểu học và THCS đều dạy môn này theo khung của Bộ Giáo dục. Nhưng điều làm nên khác biệt là cách thành phố biển đưa nghệ thuật vào đời sống học đường. Tôi có dịp ghé thăm Trường Tiểu học Trần Văn Ơn， quận Sơn Trà， nơi từ năm 2022 đã đưa đàn tính – một nhạc cụ truyền thống của người Tày – vào tiết học âm nhạc ngoại khóa. Cô hiệu phó Phạm Thị Lệ nói: “Học sinh được chạm vào nhạc cụ thật。không chỉ hát theo băng đĩa. Nghệ thuật là môn gì?Là môn giúp trẻ cảm nhận cuộc sống bằng tai và mắt”.Vậy còn các trung tâm nghệ thuật tư nhân?Dọc tuyến đường Nguyễn Văn Linh và Lê Duẩn， không khó để bắt gặp biển hiệu “Lớp vẽ thiếu nhi”， “Nhạc cụ dân tộc”， “Múa ballet”. Chị Trần Thu Hà， phụ huynh một bé lớp 3 tại quận Thanh Khê。chia sẻ: “Tôi cho con học vẽ ở một câu lạc bộ nhỏ trên đường Hàm Nghi. Ở đó， giáo viên không đặt nặng kỹ thuật mà khuyến khích con kể chuyện bằng tranh. Nghệ thuật là môn gì?Với tôi， đó là môn học cách quan sát và thể hiện cảm xúc”. Điều đáng nói， nhiều lớp học như vậy mọc lên tự phát， chất lượng không đồng đều. Có nơi thu 150.000 đồng/buổi nhưng giáo viên chưa qua đào tạo sư phạm.Ở bậc THPT， nghệ thuật không còn là môn bắt buộc trong khung chương trình chính khóa。nhưng lại xuất hiện dưới dạng câu lạc bộ. Trường THPT Phan Châu Trinh có CLB mỹ thuật sinh hoạt mỗi thứ Bảy， thu hút gần 40 học sinh. Em Nguyễn Hoàng Nam， lớp 11， kể: “Em thích vẽ từ nhỏ nhưng bố mẹ muốn em tập trung vào Toán， Lý， Hóa. Tham gia CLB giúp em cân bằng lại. Nghệ thuật là môn gì?
Là môn giúp em không bị biến thành cái máy giải đề”. Nhận định chủ quan của tôi: cách gọi “môn gì” phản ánh sự mơ hồ trong nhận thức xã hội về vai trò của nghệ thuật. Nhiều người vẫn xem đây là môn phụ， trong khi thực tế nó rèn luyện tư duy sáng tạo và khả năng biểu đạt – những kỹ năng ngày càng quan trọng.Tại Đà Nẵng， nghệ thuật còn gắn với không gian đô thị. Dự án “Sơn Trà – âm thanh biển” do một nhóm nghệ sĩ trẻ khởi xướng năm 2023 đã biến bãi biển Mỹ Khê thành nơi trình diễn nhạc cụ tái chế từ rác thải nhựa. Một buổi tối tháng 6， tôi chứng kiến hàng trăm người dân và du khách vỗ tay theo nhịp trống làm từ can nhựa. Cô bé bán vé số gần đó cũng dừng lại。mắt sáng lên. Có lẽ， nghệ thuật là môn gì không cần định nghĩa quá phức tạp. Nó là môn học chính thức trong nhà trường， là lớp năng khiếu ngoài giờ， là sân chơi cộng đồng. Và ở Đà Nẵng， nó đang len lỏi vào từng góc phố。từ lớp học ven sông Hàn đến bãi biển đông người – nơi câu hỏi “nghệ thuật là môn gì” dần được trả lời bằng trải nghiệm thực tế， chứ không phải bằng định nghĩa khô khan.
