Hai tuần trướcáchvănhọcđượcquantâmtrởlạiTínhiệutừnhữnghộisáchvàđộcgiảtrẻthịt gà gần đây， tại hội sách đường Phạm Ngọc Thạch (TP.HCM)， gian hàng của một nhà xuất bản văn học nằm khuất góc nhưng lượng người xếp hàng chờ thanh toán kéo dài gần 20 mét. Chị Nguyễn Thị Hồng， nhân viên bán hàng。cho biết lượng sách văn học bán ra trong ba ngày cuối tuần tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Điều đáng nói， phần lớn khách mua là người dưới 30 tuổi， chọn các tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư， Vũ Trọng Phụng tái bản， hoặc truyện ngắn độc lập phát hành qua mạng xã hội. Sách văn học được quan tâm không còn là câu chuyện của riêng giới nghiên cứu hay nhà trường.
Số liệu từ một nền tảng bán sách trực tuyến cho thấy trong quý I/2025， doanh số nhóm sách văn học tăng 34% so với quý IV/2024， trong khi sách kỹ năng sống giảm nhẹ. Đáng chú ý， các tựa sách văn học Việt Nam đương đại chiếm gần 60% tổng đơn hàng， vượt qua cả sách dịch. Một nhân viên truyền thông của nhà sách nói vui: “Ngày trước khách hỏi mua sách self-help， giờ hỏi ‘Có bản mới của cô Tư không?’”. Sự thay đổi này không đến từ một chiến dịch quảng cáo rầm rộ nào. Nó diễn ra âm thầm qua các câu lạc bộ đọc sách trên Facebook。nơi mỗi tuần có hàng trăm bài review chân thành， kèm ảnh chụp trang sách gấp góc.Tôi có dịp dự một buổi tọa đàm nhỏ ở quận 3。nơi nhà văn trẻ Trần Đức Long ký tặng cuốn tiểu thuyết mới. Hơn 50 người ngồi kín hội trường， chen chúc trên ghế nhựa. Câu hỏi từ khán giả xoay quanh cách xây dựng nhân vật và bối cảnh miền Tây， chứ không phải “làm sao để thành công”. Một bạn nữ sinh năm hai đại học nói với tôi rằng bạn đọc văn học để “thấy mình được hiểu”， sau những giờ học kỹ thuật căng thẳng. Sách văn học được quan tâm ở đây mang một lớp nghĩa khác: nó trở thành liều thuốc tinh thần， thay vì phương tiện giải trí thuần túy.Không phải mọi thứ đều màu hồng. Nhiều nhà xuất bản vẫn loay hoay với bài toán chi phí in ấn tăng và giá bìa khó tăng theo. Một biên tập viên lâu năm chia sẻ: “Sách văn học được quan tâm là tín hiệu tốt， nhưng để giữ chân độc giả， chất lượng biên tập phải đi trước tốc độ phát hành”. Anh kể về một bản thảo dịch tiếng Việt cẩu thả bị độc giả phát hiện lỗi chính tả ngay trên mạng。
khiến cuốn sách bán chậm hẳn. May mắn thay， một số đơn vị đang thử nghiệm mô hình cộng tác với các nhóm đọc sách để phản biện bản thảo trước khi in. Cách làm này tuy chậm nhưng tạo được niềm tin.Nhìn từ góc độ cá nhân， tôi thấy sự trở lại của sách văn học không phải trào lưu nhất thời. Nó phản ánh nhu cầu tìm kiếm chiều sâu trong một thời đại tràn ngập nội dung ngắn. Khi các hội sách ngày càng đông bạn trẻ xếp hàng chờ mua tiểu thuyết， đó là dấu hiệu đáng mừng cho văn hóa đọc. Nhưng để sách văn học được quan tâm một cách bền vững， cần hơn những buổi ký tặng. Cần những trang viết thực sự chạm vào đời sống hôm nay， và những độc giả dám bỏ ra vài buổi tối để đọc chậm. Câu chuyện còn dài， nhưng ít nhất。
người ta đã bắt đầu nói về sách văn học như một phần tất yếu của đời sống tinh thần.
