Một nhận định văn học không đơn thuần là lời bình phẩm. Nó là kết quả của quá trình người đọc đối thoại với tác phẩmÝnghĩacủanhậnđịnhvănhọcKhingườiđọcchạmvàotầngsâutácphẩlưu ý khi chỉnh sửa video， nơi chủ thể tiếp nhận không đứng ngoài mà bước vào bên trong。đối diện với những tầng nghĩa ẩn khuất. Nhà phê bình Hoài Thanh từng viết về Xuân Diệu rằng thơ ông là “một nguồn sống dào dạt chưa từng thấy ở chốn nước non lặng lẽ này”. Lời nhận định ấy không chỉ mô tả phong cách mà còn mở ra một cách đọc: thơ Xuân Diệu là sự bùng nổ của cái tôi cá nhân， một tiếng nói đòi quyền sống mãnh liệt. Ý nghĩa của nhận định văn học nằm ở chỗ nó tạo ra một lăng kính， giúp người đọc nhìn thấy điều mà nếu chỉ đọc một mình， họ có thể bỏ lỡ.
Nhưng nhận định văn học không phải là chân lý bất biến. Nó tồn tại trong một bối cảnh lịch sử cụ thể và chịu sự chi phối của hệ hình tư duy đương thời. Cùng một tác phẩm， mỗi thế hệ lại có cách nhận định khác nhau. Truyện Kiều của Nguyễn Du từng được nhìn nhận như một tác phẩm “tài tử giai nhân” ở thế kỷ XIX， đến đầu thế kỷ XX lại được đọc như một bản cáo trạng xã hội phong kiến， và ngày nay， người ta còn thấy trong đó những vấn đề về giới， về quyền tự do cá nhân. Mỗi nhận định đều có lý do tồn tại của nó， nhưng không nhận định nào nắm giữ toàn bộ sự thật. Điều đó khiến cho việc đọc văn trở thành một quá trình không ngừng nghỉ。nơi người đọc luôn phải tự vấn về những gì mình tiếp nhận.Tôi nhớ một lần ngồi nghe thầy giáo giảng về bài thơ “Đàn ghita của Lorca” của Thanh Thảo. Thầy đọc câu “tiếng đàn bọt nước” rồi dừng lại。hỏi cả lớp: “Bọt nước là cái gì”. Không ai trả lời. Thầy nói: “Bọt nước là thứ vừa đẹp vừa mong manh， vừa tan biến ngay khi vừa hình thành. Đó là thân phận của cái đẹp， của nghệ thuật， của con người” Lời nhận định ấy không có trong bất kỳ cuốn sách tham khảo nào， nhưng nó khiến tôi hiểu ra rằng nhận định văn học chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó xuất phát từ một người đọc biết rung động， biết đặt câu hỏi và không ngại đi ngược lại những lối mòn.Nhiều người vẫn nghĩ nhận định văn học là công việc của các nhà phê bình chuyên nghiệp. Điều này đúng nhưng chưa đủ. Mỗi khi bạn đọc một cuốn tiểu thuyết và thốt lên “tại sao nhân vật này lại hành động như vậy”， bạn đang bắt đầu một nhận định. Mỗi khi bạn so sánh hai bài thơ và thấy chúng giống nhau ở một điểm nào đó， bạn đã tạo ra một kết nối có ý nghĩa. Nhận định văn học không chỉ để đánh giá tác phẩm mà còn để hiểu chính mình. Bởi lẽ， khi ta nói về một nhân vật， một hình ảnh， một câu thơ， ta đang nói về những gì ta quan tâm， những gì ta trăn trở. Đó là lý do vì sao cùng một tác phẩm， mỗi người lại có một nhận định riêng。và mỗi nhận định đều đáng được lắng nghe.Ý nghĩa của nhận định văn học không nằm ở việc nó đúng hay sai， mà ở chỗ nó mở ra một cuộc đối thoại. Tác phẩm văn học là một sinh thể sống， và nhận định chính là hơi thở nuôi dưỡng nó. Không có nhận định， tác phẩm chỉ là những con chữ nằm im trên giấy. Có nhận định， nó bắt đầu lên tiếng， bắt đầu lay động， bắt đầu bước vào đời sống. Người đọc hôm nay có thể không đồng tình với nhận định của người đi trước， nhưng chính sự không đồng tình ấy lại là động lực để văn học tiếp tục vận động. Và có lẽ。đó là ý nghĩa lớn lao nhất của nhận định văn học: nó giữ cho văn chương luôn là một cuộc trò chuyện không có hồi kết.
