Dạo một vòng qua các nhà sách lớn ở Hà Nội hay TP.HCMựctrạngsáchnướcngoàitạiViệtNamKhikệsáchngàycàngTânghêu truyền thống， điều dễ nhận thấy là sách dịch， sách ngoại văn đang chiếm ưu thế áp đảo trên các kệ hàng. Từ tiểu thuyết best-seller của các tác giả Mỹ， Nhật Bản đến sách kỹ năng sống mang nhãn mác Hàn Quốc， Trung Quốc， tất cả đều được bày bán tràn lan. Thực trạng sách nước ngoài không còn là câu chuyện mới。nhưng mức độ phổ biến của nó đang đặt ra nhiều suy ngẫm về thị hiếu đọc và cả sự phát triển của văn học trong nước.Tôi có thói quen ghé thăm hiệu sách quen trên phố Đinh Lễ mỗi cuối tuần. Tuần trước， tôi mất gần mười lăm phút mới tìm được một cuốn tiểu thuyết Việt Nam mới xuất bản， trong khi khu vực sách dịch chiếm gần nửa diện tích cửa hàng. Chị chủ quán bảo: 'Sách ngoại bán chạy hơn， khách hỏi mua nhiều， nhất là giới trẻ'. Con số thống kê từ một số nhà xuất bản lớn cũng cho thấy tỷ lệ sách dịch trong tổng số đầu sách phát hành năm ngoái lên đến 60-70%. Điều này phản ánh một thực trạng sách nước ngoài đang lấn át sách nội địa。
không chỉ về số lượng mà còn về doanh thu.Vì sao lại như vậy?Có người đổ lỗi cho chất lượng sách Việt， nhưng theo tôi， vấn đề nằm ở cách tiếp thị và gu đọc của công chúng. Sách ngoại thường được quảng bá rầm rộ， có bìa đẹp， dịch giả uy tín và thường xuyên lọt vào các bảng xếp hạng uy tín. Trong khi đó。nhiều tác phẩm trong nước hay nhưng thiếu vắng chiến lược truyền thông bài bản. Một cuốn sách của Nguyễn Nhật Ánh hay Dương Thụy vẫn bán được， nhưng số lượng tác giả duy trì được sức hút lâu dài không nhiều. Thực trạng sách nước ngoài vì thế mà càng thêm rõ nét: độc giả trẻ có xu hướng tìm đến những cái tên xa lạ， những nền văn hóa khác， thay vì khám phá những câu chuyện gần gũi ngay bên cạnh.Không thể phủ nhận mặt tích cực của việc sách nước ngoài tràn vào Việt Nam. Nó mở rộng kiến thức， giúp độc giả tiếp cận tư duy toàn cầu và nâng cao khả năng ngoại ngữ. Nhưng nhìn ở góc độ văn hóa， thực trạng sách nước ngoài chiếm tỷ trọng lớn đang tạo ra sự mất cân bằng. Các nhà xuất bản trong nước chạy theo lợi nhuận， ưu tiên mua bản quyền sách ngoại thay vì đầu tư cho tác giả Việt. Nhiều cây bút trẻ chia sẻ rằng họ khó tìm được nhà xuất bản chấp nhận in sách của mình。trừ khi tự bỏ tiền ra in. Vòng luẩn quẩn này khiến thực trạng sách nước ngoài ngày càng ăn sâu， và sách Việt ngày càng thu hẹp không gian tồn tại.Thay đổi không phải là đóng cửa với sách ngoại， mà là tạo ra sân chơi bình đẳng hơn. Một vài đơn vị đang thử nghiệm mô hình quảng bá sách Việt song song với sách dịch， hoặc tổ chức các buổi giao lưu tác giả trong nước. Tôi tin rằng nếu độc giả chịu khó tìm tòi， và các nhà làm sách đầu tư đúng mức， thực trạng sách nước ngoài sẽ không còn là nỗi lo mà trở thành động lực để văn học trong nước vươn lên. Còn hiện tại， mỗi lần bước vào nhà sách。
tôi vẫn phải len lỏi giữa rừng sách ngoại để tìm một cuốn Việt Nam – điều đó cho thấy thực trạng sách nước ngoài vẫn đang hiện hữu mỗi ngày.
