Ở nhiều trường phổ thông Việt NamựctrạngmônnghệthuậtlàmôngìGócnhìntừlớphọcvàsântrườhủ tiếu Nam Vang đang viral， học sinh vẫn thường hỏi nhau: “Môn nghệ thuật là môn gì”. Câu trả lời không đơn giản là Âm nhạc hay Mỹ thuật. Trong chương trình giáo dục phổ thông 2018， Nghệ thuật là một lĩnh vực gồm hai môn học bắt buộc ở cấp tiểu học và trung học cơ sở: Âm nhạc và Mỹ thuật. Lên trung học phổ thông。học sinh được chọn học ít nhất một trong hai môn này. Nhưng thực tế， vai trò của nó vẫn còn mờ nhạt trong mắt không ít phụ huynh và cả một bộ phận giáo viên chủ nhiệm.
Tôi từng dự giờ một tiết Âm nhạc lớp 8 ở một trường THCS tại Hà Nội. Cô giáo cho học sinh nghe trích đoạn “Mùa xuân đầu tiên” của Văn Cao rồi hỏi cảm nhận. Cả lớp im lặng. Một nam sinh giơ tay: “Cô ơi， môn này có tính điểm không ạ”. Cô cười: “Có， nhưng đánh giá bằng nhận xét”. Cả lớp thở phào. Một tiết Mỹ thuật khác， học sinh vẽ tự do. Nhiều em vẽ hình que。tô màu chục phút rồi nộp. Giáo viên thu bài， không chấm điểm， chỉ ghi “Đạt”. Thực trạng môn nghệ thuật là môn gì trong nhà trường phổ thông hiện nay?Nó là môn học chính khóa， có sách giáo khoa， có kiểm tra định kỳ， nhưng thường bị xem là môn phụ。dạy cho có， học cho xong.Khảo sát nhanh 50 giáo viên tiểu học và THCS ở TP.HCM và Nghệ An hồi tháng 3/2025 cho thấy: 68% thầy cô cho rằng thời lượng dành cho Âm nhạc， Mỹ thuật quá ít so với yêu cầu phát triển năng lực thẩm mỹ. 52% thừa nhận từng cắt giờ nghệ thuật để dạy bù môn Toán， Tiếng Việt. Cơ sở vật chất thiếu thốn: nhiều trường không có phòng chức năng， đàn organ hỏng， giá vẽ chỉ đủ cho một nửa lớp. Học sinh nông thôn ít có cơ hội tiếp xúc với bảo tàng， nhạc cụ dân tộc. Nghệ thuật bị “kẹp” giữa áp lực thi cử và định kiến xã hội. Một cô giáo dạy Mỹ thuật 12 năm ở Quảng Bình tâm sự: “Tôi phải tự mua màu， giấy cho học sinh vẽ. Nhiều em thích học nhưng bố mẹ bảo tập trung vào Văn。Toán đi”.Vậy môn nghệ thuật có thực sự vô bổ?Không. Nghiên cứu của Đại học Sư phạm Hà Nội (2023) chỉ ra học sinh được học nghệ thuật bài bản có điểm sáng tạo và kỹ năng giao tiếp cao hơn 23% so với nhóm đối chứng. Âm nhạc giúp cải thiện trí nhớ làm việc， Mỹ thuật rèn khả năng quan sát và kiên nhẫn. Ở các nước như Nhật， Hàn， nghệ thuật là môn thi tốt nghiệp hoặc tính điểm xét đại học. Còn ở ta， dù Bộ GD&ĐT khuyến khích dạy học tích hợp， nhiều nơi vẫn dạy nghệ thuật theo kiểu “hát đúng nhạc。
vẽ đúng mẫu”. Học sinh không được tự do sáng tạo， không được đánh giá bằng sản phẩm cá nhân. Đó là nghịch lý: môn học nuôi dưỡng cảm xúc lại bị đối xử như môn “phụ” có thể cắt bỏ bất cứ lúc nào.Thay đổi cần bắt đầu từ nhận thức. Phụ huynh đừng hỏi “học nghệ thuật để làm gì” mà hãy hỏi “con tôi thích vẽ， hát thì được hỗ trợ thế nào”. Nhà trường cần đủ giáo viên chuyên trách， phòng học riêng， đánh giá bằng dự án thay vì bài kiểm tra 15 phút. Chính sách cần quy định rõ: không được dùng giờ nghệ thuật để dạy thay môn khác. Và học sinh – những người trực tiếp học – hãy mạnh dạn đề nghị thầy cô cho thêm tiết thực hành， dã ngoại sáng tác. Môn nghệ thuật không phải là môn gì đó xa lạ. Nó là Âm nhạc， Mỹ thuật。là không gian để mỗi đứa trẻ được là chính mình. Nếu cứ để thực trạng “môn phụ” kéo dài， chúng ta sẽ mất đi một thế hệ biết rung động trước cái đẹp.
