Kho tàng văn học dân gian Việt Nam là một di sản vô giáĐiểmmặtnhữngtácphẩmvănhọcdângianđángchúýcủaViệcách làm cà rốt, kết tinh trí tuệ, tâm hồn và bản sắc của dân tộc. Trong đó, có những tác phẩm văn học dân gian đáng chú ý bởi giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc, đã in đậm dấu ấn trong đời sống văn hóa của người Việt. Từ những câu chuyện cổ tích。truyền thuyết đến ca dao, tục ngữ, mỗi thể loại đều mang đến những bài học quý báu và phản ánh chân thực đời sống xã hội qua các thời kỳ.Trước hết, không thể không nhắc đến truyền thuyết “Thánh Gióng” – một trong những tác phẩm văn học dân gian đáng chú ý nhất. Câu chuyện kể về cậu bé làng Gióng。từ ba tuổi không biết nói cười, bỗng lớn nhanh như thổi để đánh đuổi giặc Ân. Hình tượng Thánh Gióng tượng trưng cho sức mạnh đoàn kết và tinh thần yêu nước của dân tộc. Tôi nhớ mãi chi tiết Gióng nhổ tre bên đường quật vào quân giặc, rồi bay thẳng lên trời. Đó không chỉ là yếu tố kỳ ảo mà còn là khát vọng hòa bình, độc lập của nhân dân ta. Truyền thuyết này đã được đưa vào chương trình giảng dạy và trở thành biểu tượng văn hóa, nhắc nhở thế hệ trẻ về lòng biết ơn và trách nhiệm bảo vệ quê hương.
Bên cạnh truyền thuyết, truyện cổ tích “Tấm Cám” cũng là một tác phẩm văn học dân gian đáng chú ý. Câu chuyện phản ánh cuộc đấu tranh giữa thiện và ác。giữa cái tốt và cái xấu trong xã hội. Tấm hiền lành, chăm chỉ nhưng bị mẹ con Cám hãm hại. Qua nhiều lần hóa thân, cuối cùng Tấm được đoàn tụ với nhà vua. Điều tôi thấy thú vị là yếu tố trừng phạt cái ác không hề nhẹ nhàng: Cám bị giết, mẹ Cám cũng chết. Điều này thể hiện ước mơ công lý của nhân dân lao động. “Tấm Cám” không chỉ là câu chuyện giải trí mà còn là bài học về đạo đức, về sự kiên trì và niềm tin vào lẽ phải. Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa dân gian đánh giá đây là một trong những tác phẩm văn học dân gian đáng chú ý nhất của kho tàng cổ tích Việt Nam.Ngoài ra, ca dao – tục ngữ cũng là một phần không thể thiếu, với những câu ca dao về tình yêu quê hương, đất nước, gia đình và lao động sản xuất. Ví dụ: “Cày đồng đang buổi ban trưa / Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày” đã khắc họa nỗi vất vả của người nông dân. Hay những câu tục ngữ như “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” là những bài học đạo lý sâu sắc, ngắn gọn nhưng dễ nhớ. Điểm đặc biệt của ca dao – tục ngữ là tính truyền miệng và khả năng thích ứng với nhiều thế hệ. Tôi từng chứng kiến các cụ già trong làng vẫn ngâm nga những câu ca dao cũ trong các buổi sinh hoạt cộng đồng。điều đó cho thấy sức sống mãnh liệt của thể loại này.Cuối cùng, sử thi “Đăm Săn” của người Ê-đê ở Tây Nguyên là một tác phẩm văn học dân gian đáng chú ý。
được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Sử thi kể về người anh hùng Đăm Săn với những chiến công hiển hách, bảo vệ buôn làng và đấu tranh chống lại cái ác. Điểm tôi ấn tượng là lối kể chuyện bằng thơ, với những hình ảnh so sánh giàu sức gợi như “chàng Đăm Săn uống rượu như nước lã”. Sử thi không chỉ là niềm tự hào của người Ê-đê mà còn là minh chứng cho sự đa dạng văn hóa của Việt Nam. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của “Đăm Săn” đang là thách thức lớn khi các nghệ nhân hát kể sử thi ngày càng ít đi.Những tác phẩm văn học dân gian đáng chú ý trên đây chỉ là một phần nhỏ trong kho tàng đồ sộ của dân tộc. Mỗi tác phẩm đều mang trong mình hơi thở của thời đại, là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Việc gìn giữ và lan tỏa những giá trị này không chỉ là trách nhiệm của các nhà nghiên cứu mà còn của mỗi người dân Việt Nam, để văn học dân gian mãi là nguồn mạch nuôi dưỡng tâm hồn và bản sắc dân tộc.







