Văn học dân gian Việt Nam bắt nguồn từ đời sống lao động và sinh hoạt cộng đồngựpháttriểncủavănhọcdângianViệtNamquacácthờikỳlịchsửbún mắm đang viral， hình thành từ thuở sơ khai của dân tộc. Những câu chuyện cổ tích như Sọ Dừa， Tấm Cám hay truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ không chỉ giải thích nguồn gốc dân tộc mà còn phản ánh ước mơ về công lý và hạnh phúc. Sự phát triển của văn học dân gian Việt Nam gắn liền với tiến trình dựng nước và giữ nước。từ thời Văn Lang – Âu Lạc đến các triều đại phong kiến sau này. Mỗi giai đoạn lịch sử để lại dấu ấn riêng trong kho tàng văn học truyền miệng， tạo nên bản sắc độc đáo.Thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn một nghìn năm， văn học dân gian trở thành phương tiện giữ gìn tiếng nói và bản sắc văn hóa. Những bài ca dao， tục ngữ như “Nhiễu điều phủ lấy giá gương” hay “Bầu ơi thương lấy bí cùng” thể hiện tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước thầm kín. Truyện cười như Trạng Quỳnh ra đời trong bối cảnh này， dùng tiếng cười để châm biếm tầng lớp thống trị phương Bắc. Sự phát triển của văn học dân gian Việt Nam thời kỳ này mang tính phòng vệ văn hóa， đồng thời nuôi dưỡng ý chí độc lập. Đến thế kỷ X。khi Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán， dòng văn học truyền miệng càng thêm phong phú với các truyền thuyết về anh hùng chống giặc.
Sang thời Lý – Trần。văn học dân gian phát triển rực rỡ song song với văn học viết. Hội nghị Diên Hồng năm 1284 là minh chứng cho sức mạnh của lời nói dân gian khi các bô lão đồng thanh “đánh”. Ca dao về tình yêu quê hương， đất nước như “Đường vô xứ Nghệ quanh quanh” hay “Gió đưa cành trúc la đà” thấm đẫm hồn dân tộc. Tôi nhận thấy rằng， chính những câu hát ru， đồng dao thiếu nhi như “Chi chi chành chành” đã gieo vào lòng trẻ thơ tình yêu tiếng Việt từ thuở ấu thơ. Sự phát triển của văn học dân gian Việt Nam giai đoạn này không tách rời khỏi Phật giáo và Nho giáo， tạo nên sự giao thoa thú vị. Những truyện Thạch Sanh， Tấm Cám được kể lại trong các lễ hội làng quê， vừa giải trí vừa giáo dục đạo lý.Thế kỷ XVIII – XIX， văn học dân gian chứng kiến sự bùng nổ của truyện thơ và hát ví。hát đối. Những câu hò xứ Huế， dân ca quan họ Bắc Ninh phản ánh đời sống tình cảm phong phú của người bình dân. Truyện thơ Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu tuy là văn học viết nhưng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ lối kể dân gian. Sự phát triển của văn học dân gian Việt Nam thời kỳ này mang đậm tính địa phương， mỗi vùng miền có làn điệu và truyện kể riêng. Tôi từng nghe các cụ già ở miền Tây kể chuyện Bác Ba Phi bằng giọng mộc mạc， tiếng cười giòn tan giữa buổi chiều sông nước. Đó là minh chứng sống động cho sức sống mãnh liệt của văn học truyền miệng.Đầu thế kỷ XX đến nay。văn học dân gian chuyển mình trong bối cảnh hiện đại hóa. Các nhà nghiên cứu như Nguyễn Đổng Chi， Đinh Gia Khánh đã sưu tầm và hệ thống hóa kho tàng truyện cổ tích， thần thoại. Sự phát triển của văn học dân gian Việt Nam không hề mai một mà thích nghi qua sân khấu chèo， tuồng， cải lương và gần đây là phim hoạt hình. Những câu chuyện như Thánh Gióng được tái hiện trên màn ảnh， thu hút khán giả trẻ. Tuy nhiên， tôi cho rằng tốc độ đô thị hóa đang làm mai một một số làn điệu dân ca. Việc bảo tồn cần gắn với đời sống đương đại， chứ không chỉ đưa vào bảo tàng. May mắn thay， các lễ hội như hát Xoan Phú Thọ hay đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO công nhận đã tạo động lực mới. Văn học dân gian vẫn là mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn người Việt， từ thế hệ này sang thế hệ khác.
