Hơn ba mươi năm cầm bút lôngócnhìnvềnghệthuậtthưphápKhinétmựckểchuyệnđờgà hấp truyền thống， ông Nguyễn Văn Hòa ở phố cổ Hội An vẫn không quên buổi chiều mưa năm ấy， khi ông viết dở chữ “nhẫn” trên nền giấy dó còn ướt. Mực loang nhanh hơn bình thường。nét cuối cùng run nhẹ， vậy mà người khách phương xa lại đứng ngắm rất lâu rồi bảo: “Chữ này có hồn” Từ đó， ông nhận ra một điều: góc nhìn về nghệ thuật thư pháp không nằm ở việc nét chữ đẹp hay xấu theo tiêu chuẩn nào， mà ở chỗ người viết đã gửi vào đó bao nhiêu phần đời mình.Thư pháp， dù là chữ Hán hay chữ Quốc ngữ， trước hết là một hành động chậm rãi có chủ đích. Không giống như vẽ tranh có thể phóng bút， viết thư pháp buộc người ta phải dừng lại。hít thở， và cảm nhận từng milimét của đầu bút trên mặt giấy. Tôi từng xem một nghệ nhân ở làng Chuông (Hà Nội) viết chữ “an” trong suốt bốn mươi phút. Ông bảo: “Nhanh thì dễ， chậm mới khó. Chậm để thấy mình đang nghĩ gì” Góc nhìn về nghệ thuật thư pháp ở đây là góc nhìn của sự kiên nhẫn – thứ mà thời đại số đang dần lấy đi khỏi chúng ta. Người viết không chỉ tạo ra một sản phẩm để treo tường， mà còn thực hành một dạng thiền động.Nhiều người trẻ hiện nay tìm đến thư pháp như một cách “chữa lành”. Họ không đặt nặng chuyện trở thành thầy đồ。cũng không mưu cầu nét chữ hoàn hảo. Họ chỉ muốn có một khoảng lặng mỗi ngày， khi điện thoại được gạt sang một bên và tờ giấy trắng trở thành tấm gương phản chiếu tâm trạng. Có bạn viết chữ “buông” rồi khóc， có bạn viết chữ “thương” rồi cười một mình. Những trải nghiệm ấy cho thấy góc nhìn về nghệ thuật thư pháp đang dịch chuyển từ tính thẩm mỹ thuần túy sang tính trị liệu tinh thần. Đó là một hướng đi mới， không hề xa lạ với bản chất ban đầu của thư pháp: mượn nét mực để nói điều khó nói.Dĩ nhiên， không phải ai cũng đồng tình với cách nhìn này. Một số nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng thư pháp cần được bảo tồn nghiêm ngặt theo chuẩn mực cổ điển， không nên biến tấu thành công cụ chữa lành hay trang trí sáo rỗng. Họ lo ngại những lớp học thư pháp cấp tốc， những bức chữ viết sai lỗi chính tả nhưng vẫn được bán tràn lan sẽ làm xói mòn giá trị thật. Tôi hiểu mối lo đó. Nhưng tôi cũng tin rằng một nền nghệ thuật chỉ thực sự sống khi nó được chạm vào đời sống đương đại. Góc nhìn về nghệ thuật thư pháp không nên là một bảo tàng đóng kín。mà là một dòng chảy – có truyền thống ở thượng nguồn， có sáng tạo ở hạ lưu.
Chiều muộn， tôi ghé thăm một lớp thư pháp miễn phí ở quận 3， TP.HCM. Người dạy là một cựu kỹ sư phần mềm， tay trái cầm bút， tay phải vẫn đặt trên bàn phím máy tính. Anh bảo: “Tôi viết chữ ‘tĩnh’ để nhắc mình đừng cuốn theo thông báo” Trong lớp， có cô sinh viên năm nhất， có bác bảo vệ già， có cả một cậu bé mười tuổi. Không ai giống ai， nhưng tất cả đều cúi đầu trên tờ giấy. Có lẽ đó chính là góc nhìn về nghệ thuật thư pháp rõ ràng nhất: khi nét mực không còn là mục đích。mà là phương tiện để con người tìm lại chính mình giữa một thế giới ồn ào.
