oạn văn không chỉ là việc chép lại bài giảng hay tóm tắt tác phẩm. Nó là quá trình tư duyòcủasoạnvăntrongđờisốnghọcđườngvàxãhộihiệnđạchia sẻ về quản lý cửa hàng nhỏ， chọn lọc và diễn đạt lại những gì mình hiểu. Một học sinh lớp 10 ở Hà Nội kể rằng em mất gần hai tiếng để soạn bài “Truyện Kiều” không phải vì chép dài mà vì phải tự hỏi: tại sao Nguyễn Du lại chọn cách mở đầu bằng hai câu thơ về thân phận con người?Em ghi chú bằng tiếng Việt， rồi thử diễn đạt lại bằng lời của mình. Kết quả là bài kiểm tra miệng hôm sau em nói trôi chảy hơn hẳn. Vai trò của soạn văn bắt đầu từ những khoảnh khắc nhỏ như thế.Nhiều giáo viên Ngữ văn ở TP.HCM cho rằng soạn văn giúp học sinh rèn luyện khả năng đọc hiểu và phản biện. Khi soạn một bài thơ， học sinh phải tra từ điển， tìm bối cảnh lịch sử。đặt câu hỏi về dụng ý tác giả. Quá trình này lặp đi lặp lại tạo thành thói quen phân tích văn bản. Theo một khảo sát nhỏ của nhóm giáo viên tại trường THPT chuyên Lê Hồng Phong， học sinh soạn văn thường xuyên có điểm trung bình môn Ngữ văn cao hơn 0，8 điểm so với nhóm không soạn. Con số không phải là tuyệt đối， nhưng nó cho thấy vai trò của soạn văn không hề mờ nhạt.Vai trò của soạn văn còn nằm ở việc hình thành kỹ năng viết. Một bạn sinh viên năm nhất Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chia sẻ: nhờ thói quen soạn văn từ cấp ba， bạn biết cách lập dàn ý trước khi viết tiểu luận。biết đặt luận điểm rõ ràng. Không phải ai cũng nhận ra điều này ngay. Có người soạn văn chỉ để đối phó， nhưng khi bước vào môi trường đại học， những người từng soạn tử tế lại viết khỏe hơn. Đó là một quan sát chủ quan， nhưng nó lặp lại ở nhiều nhóm sinh viên tôi từng trò chuyện.Đáng tiếc。không ít học sinh xem soạn văn là việc chép phạt. Các trang web soạn văn mẫu mọc lên như nấm， học sinh chỉ cần sao chép vài cú nhấp chuột. Cách làm này triệt tiêu vai trò của soạn văn. Một cô giáo ở Đà Nẵng kể rằng có em nộp vở soạn giống hệt nhau， đến cả lỗi chính tả cũng giống. Cô hỏi lại thì em thú nhận chép từ mạng. Soạn văn lúc này chỉ còn là hình thức， không còn là quá trình học. Vai trò của soạn văn vì thế mà bị hiểu sai.
Nhìn từ góc độ xã hội。soạn văn góp phần nuôi dưỡng khả năng diễn đạt và cảm thụ cái đẹp. Một người biết soạn văn tử tế thường có cách nói， cách viết mạch lạc hơn. Họ biết trích dẫn， biết tôn trọng ý kiến người khác， biết đặt câu hỏi trước một văn bản. Những kỹ năng này không chỉ dùng trong môn Ngữ văn mà còn theo họ suốt cuộc đời. Vai trò của soạn văn vì thế vượt ra khỏi bốn bức tường lớp học， trở thành một phần của năng lực công dân.
