Hai mươi năm trướcựpháttriểncủanhàvănViệtNamTừlàngquêđếnđôthịhướng dẫn cân bằng công việc và cuộc sống， một nhà văn trẻ muốn in sách phải chờ đợi nhà xuất bản duyệt hàng tháng trời. Giờ đây， Nguyễn Thị Kim Hòa， tác giả của 'Dưới bầu trời không có ai là nhỏ bé'， có thể tự xuất bản tác phẩm của mình chỉ trong vài tuần. Sự phát triển của nhà văn Việt Nam không còn bó hẹp trong khuôn khổ nhà nước hay hội nhà văn. Nó đang diễn ra trên mạng xã hội。trong các quán cà phê sách và cả những dự án cộng đồng. Tôi nhớ lần gặp Hòa tại một hội sách ở Hà Nội， cô nói: 'Độc giả bây giờ không chờ mình viết xong mới phản hồi. Họ đọc từng chương trên Facebook.'Sự phát triển của nhà văn Việt Nam còn thể hiện ở sự đa dạng đề tài. Không chỉ chiến tranh hay nông thôn， các cây bút trẻ như Nguyễn Phương Anh viết về đô thị， về những người lao động trong các khu công nghiệp. Tôi đã đọc tập truyện ngắn 'Những kẻ mộng du' của cô và bị ám ảnh bởi chi tiết nhân vật chính đếm những chuyến xe buýt đêm. Đó là thứ văn học sinh ra từ quan sát đời thường， không cần tuyên ngôn. Các nhà văn nữ cũng nổi lên mạnh mẽ， chiếm gần một nửa giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam trong ba năm qua. Một sự phát triển của nhà văn Việt Nam đáng chú ý là họ viết nhiều hơn về cơ thể。
về bản dạng giới， những chủ đề từng bị né tránh.Nhưng có một mặt trái. Sự phát triển của nhà văn Việt Nam đi kèm với áp lực thương mại. Nhiều cây bút trẻ phải chạy theo số lượng like， share và hợp đồng quảng cáo. Tôi biết một tác giả từng từ chối in sách vì nhà xuất bản yêu cầu thêm cảnh nóng để bán chạy. Anh chuyển sang viết blog và bán sách qua mạng. Điều này cho thấy sự phát triển của nhà văn Việt Nam không đồng nghĩa với tự do hoàn toàn. Họ vẫn phải đấu tranh giữa nghệ thuật và cơm áo. Một điểm sáng là các hội chợ sách độc lập như 'Sách và chill' ở TP.HCM， nơi nhà văn tự bán tác phẩm， trò chuyện trực tiếp với độc giả. Ở đó， tôi thấy sự phát triển của nhà văn Việt Nam diễn ra chậm mà chắc。không ồn ào.Nhìn lại， sự phát triển của nhà văn Việt Nam trong mười năm qua giống như một dòng sông đổi dòng. Có người thành công rực rỡ với sách bán triệu bản， có người lặng lẽ viết và tự in 200 cuốn cho bạn bè. Tôi không cho rằng nhà văn nào 'phát triển' hơn nhà văn nào. Nhưng chắc chắn một điều: họ không còn viết trong im lặng. Họ viết và được nghe thấy， theo cách riêng của mỗi người.
