“Sách mới nhận xét” không còn là cụm từ xa lạ với những ai theo dõi thị trường xuất bản Việt Nam nửa đầu năm nay. Chỉ trong vòng ba thángĐiểmmặtcuốnsáchmớinhậnxétgâychúýtrênthịtrườngxuấtbảcách làm cao lầu， hàng loạt tựa sách ra mắt kèm theo lời nhận xét từ những tên tuổi có chuyên môn đã tạo nên những đợt sóng nhỏ， đủ để độc giả phải dừng lại và cân nhắc. Tôi đã dành hai tuần đọc và ghi chép lại bốn cuốn nổi bật nhất， không phải để ca ngợi suông mà để xem liệu những lời nhận xét kia có thực sự phản ánh đúng giá trị nội dung hay chỉ là chiêu trò tiếp thị.Cuốn đầu tiên gây ấn tượng là “Mảnh vỡ ký ức” của tác giả trẻ Nguyễn Thị Kim Ngân. Sách mới nhận xét từ nhà phê bình Lê Hoàng đăng trên một tạp chí văn học đã viết: “Lối kể chuyện không theo trình tự thời gian khiến người đọc choáng ngợp， nhưng chính sự choáng ngợp ấy lại là điểm mạnh” Quả thực， đọc 50 trang đầu， tôi thấy hơi mệt vì mạch truyện nhảy liên tục giữa các mốc thời gian. Nhưng đến chương bốn， khi nhân vật chính bắt đầu hồi tưởng về căn nhà cũ ở Hải Phòng。mọi thứ khớp lại. Cái hay của cuốn này nằm ở chi tiết nhỏ – một vết xước trên bậu cửa， mùi dầu gió thoảng qua – chứ không phải ở cốt truyện. Lời nhận xét kia có phần đúng， nhưng tôi nghĩ nó bỏ sót một điều: tác giả đã rất khéo léo cài cắm những dấu vết của người mẹ qua từng chương， và chính điều đó mới là thứ khiến người đọc nhớ lâu.Cuốn thứ hai， “Thành phố không ngủ”。tập tản văn của Trần Bảo Sơn， lại nhận được một lời nhận xét khá gay gắt từ một blogger sách có tiếng. Người này cho rằng tác giả “sao chép phong cách của Nguyễn Ngọc Tư nhưng thiếu đi chất Nam Bộ”. Tôi không hoàn toàn đồng ý. Đọc kỹ， giọng văn của Sơn có cái gì đó rất riêng – nó khô hơn， lạnh hơn， và đôi khi đượm vẻ chán chường của một người viết trẻ sống ở đô thị. Có đoạn viết về quán cà phê vỉa hè lúc 2 giờ sáng， tôi bắt gặp những câu ngắn cụt lủn， kiểu “Nó gọi thêm ly nữa. Đá tan. Không ai nói gì” Đọc thấy rõ một sự cô đơn được cố ý không gọi tên. Sách mới nhận xét từ giới phê bình thường có xu hướng so sánh， nhưng đôi khi chính sự so sánh lại làm mờ đi những nét độc đáo của tác phẩm. Tôi nghĩ cuốn này xứng đáng được đọc mà không cần đặt cạnh bất kỳ ai.Hai cuốn còn lại – “Dòng sông không trở lại” của Phạm Minh Châu và “Những kẻ mộng du” của Vũ Đình Hòa – đều là tiểu thuyết， và cả hai đều nhận được những lời nhận xét khá thận trọng từ các nhà xuất bản. “Dòng sông không trở lại” kể về một gia đình làm nghề chài lưới trên sông Hồng， nhưng điều tôi thích là cách tác giả tả mùi bùn， mùi cá。
và cả mùi rượu nồng nặc mỗi khi nhân vật chính nổi giận. Có một cảnh người cha già ngồi vá lưới dưới mưa， tác giả viết: “Ông vá từng mắt lưới một， chậm như thể đang vá lại cả cuộc đời mình” Nghe thì sướt mướt， nhưng đặt trong ngữ cảnh cả cuốn sách， nó lại là một khoảnh khắc lặng thinh đáng nhớ. Trong khi đó， “Những kẻ mộng du” lại là một thử nghiệm khá táo bạo về cấu trúc – mỗi chương là một giấc mơ của một nhân vật khác nhau， và chúng không hề liên kết với nhau bằng bất kỳ logic nào. Lời nhận xét trên bìa sách ghi rằng đây là “tác phẩm đầy tham vọng”， nhưng tôi thấy tham vọng thì có， còn sự kiên nhẫn dành cho người đọc thì hơi ít. Đọc xong， tôi vẫn không rõ mình vừa đọc một cuốn tiểu thuyết hay một tập truyện ngắn không đầu không cuối.Nhìn chung。những cuốn sách mới nhận xét trên thị trường lần này đều ít nhiều tạo được dư luận， nhưng chất lượng thì không đồng đều. Điều tôi rút ra sau khi đọc và đối chiếu với các lời nhận xét là: đừng quá tin vào những câu chữ hoa mỹ trên bìa. Hãy đọc thử vài trang， cảm nhận giọng văn， rồi tự quyết định. Bản thân tôi， sau hai tuần đó， vẫn giữ “Mảnh vỡ ký ức” trên bàn làm việc， còn ba cuốn kia đã nằm gọn trên kệ sách – không phải vì chúng dở， mà vì chúng không đủ sức khiến tôi muốn quay lại lần hai.
