Đêm rằm tháng TámàithơrướcđènthángtámKýứclunglinhdướitrăngrằrau xanh dễ làm， tiếng trống múa lân dồn dập từ đầu ngõ， lũ trẻ í ới gọi nhau. Tôi đứng trên ban công。nhìn xuống dòng người nhỏ bé đang rước đèn qua con phố chính. Chợt nhớ da diết bài thơ rước đèn tháng tám mà bà nội vẫn đọc cho tôi nghe mỗi mùa Trung thu. Không phải bài thơ nổi tiếng trong sách giáo khoa， mà là mấy câu vè bà tự sáng tác， chép tay trong cuốn sổ nhàu nát. Bà bảo: “Rước đèn là rước cái sáng vào nhà， xua cái tối đi. Thơ tao dở， nhưng thật”Bài thơ rước đèn tháng tám của bà chỉ vỏn vẹn mười câu， kể chuyện đứa cháu ôm chiếc đèn ông sao giấy bóng， theo đoàn rước đi khắp xóm. Câu mở đầu: “Đèn ông sao， đèn cá chép / Cháu ôm chạy trước， bà theo sau” Nghe đơn giản vậy thôi， mà mỗi lần đọc lên， tôi thấy cả một trời thơ ấu ùa về. Bà kể。ngày xưa nghèo lắm， đèn ông sao làm bằng tre và giấy kính， thắp nến bên trong. Gió thổi một cái là tắt， cả lũ phải che tay. Ấy vậy mà vui. Bài thơ rước đèn tháng tám cứ thế được bà truyền lại cho mẹ tôi， rồi mẹ tôi truyền cho tôi， như một món quà không gói giấy.Năm ngoái， tôi dẫn thằng Bin – con trai sáu tuổi – đi mua đèn lồng. Nó chọn chiếc đèn nhựa phát sáng， bấm nút là chạy nhạc. Tôi bảo: “Đèn này không thắp nến được， không có mùi giấy cháy” Bin ngơ ngác. Đêm rước đèn。tôi đọc cho nó nghe bài thơ rước đèn tháng tám của bà. Nó cười khúc khích ở hai câu “Bà theo sau， cháu chạy trước / Đèn nghiêng， bà nhặt cái sao rơi”. Rồi nó hỏi: “Sao bà lại nhặt sao rơi hả mẹ” Tôi giải thích đó là cái đèn giấy bị rơi， bà nhặt lên cho cháu. Bin gật gù， đòi tự làm đèn ông sao bằng ống hút. Cái đèn méo mó， nhưng nó quý lắm， treo trước cửa suốt tuần.
Thực tế。bài thơ rước đèn tháng tám không chỉ là ký ức. Nó nhắc tôi rằng Trung thu bây giờ khác xưa nhiều. Đèn lồng điện tử， đèn LED nhấp nháy， đoàn rước có loa kéo rộn ràng. Trẻ con vẫn vui， nhưng niềm vui được mua sẵn， ít phải chờ đợi. Tôi không phản đối hiện đại， chỉ thấy tiếc cái cảm giác nâng niu chiếc đèn giấy mong manh， sợ nến tắt， sợ gió lùa. Bài thơ của bà có câu: “Đèn cháy， bà ơi!/ Bà cười: cháy thì thay” Ấy là sự bao dung của người lớn， để lũ trẻ được vô tư. Giờ tôi cũng cố giữ cho Bin cái vô tư ấy， dù đèn nhựa có hỏng， tôi chỉ nói: “Mai mẹ mua cái khác”Đêm nay。trăng tròn vành vạnh. Tôi ngồi viết lại bài thơ rước đèn tháng tám vào cuốn sổ mới， nét chữ nguệch ngoạc của bà tôi vẫn nhớ như in. Dưới phố， đoàn rước đèn đã đi xa， tiếng trống nhỏ dần. Bin ngủ thiếp trên vai tôi。tay vẫn ôm chiếc đèn ông sao tự làm. Tôi chợt nghĩ: bài thơ rước đèn tháng tám sẽ còn được đọc tiếp， không phải vì hay， mà vì nó chứa cái hồn của những mùa trăng cũ. Bà tôi chẳng bao giờ dạy tôi làm thơ， nhưng bà dạy tôi cách giữ lửa – giữ cho ngọn nến nhỏ trong đêm rằm không tắt， dù gió có thổi mạnh đến đâu.
