Một buổi sáng tại Nhà xuất bản Kim ĐồngáchthiếunhigiớithiệuNhữngtrangviếtmởrathếgiớichotrẻhướng dẫn lên kế hoạch du lịch, tôi bắt gặp một nhóm phụ huynh đang chăm chú lật từng trang của cuốn “Chuyện con mèo dạy hải âu bay”. Họ không chỉ đọc cho con nghe, mà còn ghi chú lại những đoạn sách thiếu nhi giới thiệu về loài chim。về biển cả. Điều đó cho thấy sách thiếu nhi không chỉ là câu chuyện giải trí, mà còn là cánh cửa mở ra kiến thức và cảm xúc.
Sách thiếu nhi giới thiệu đang trở thành một thể loại riêng, nơi tác giả kết hợp yếu tố tự sự với thông tin khoa học, văn hóa. Chẳng hạn, cuốn “Vòng quanh thế giới cùng nhà thám hiểm nhí” của NXB Trẻ không liệt kê khô khan các địa danh。mà dẫn dắt trẻ qua lời kể của một chú sóc ham học hỏi. Cách viết này giúp trẻ tiếp nhận kiến thức một cách tự nhiên, như đang nghe ông bà kể chuyện. Tôi nhận thấy nhiều phụ huynh tại TP.HCM chọn mua những cuốn sách thiếu nhi giới thiệu về nghề nghiệp, về động vật hoang dã, bởi chúng vừa cung cấp thông tin vừa nuôi dưỡng trí tò mò.Thị trường sách thiếu nhi giới thiệu cũng ghi nhận sự lên ngôi của dòng sách tương tác. Cuốn “Bách khoa tri thức bằng hình” của NXB Dân Trí có các trang gập, miếng dán khiến trẻ mày mò hàng giờ. Một cô giáo tiểu học ở Hà Nội kể rằng học sinh lớp cô say mê cuốn “Cơ thể người – Những điều kỳ diệu” đến mức tự vẽ lại sơ đồ hệ tuần hoàn. Sách thiếu nhi giới thiệu không còn đơn thuần là kênh truyền đạt một chiều;nó kích thích trẻ đặt câu hỏi và tự tìm tòi. Điều này lý giải vì sao các nhà xuất bản ngày càng đầu tư vào minh họa chi tiết và ngôn ngữ gần gũi.Tuy nhiên, không phải cuốn sách thiếu nhi giới thiệu nào cũng thành công. Có những ấn phẩm ôm đồm quá nhiều thông tin, khiến trẻ mệt mỏi như đang đọc sách giáo khoa thu nhỏ. Tôi từng thử đọc một cuốn về vũ trụ cho bé 6 tuổi。và thấy lượng thuật ngữ dày đặc khiến chính người lớn cũng phải tra cứu. Ngược lại, cuốn “Hành trình của hạt mầm” chỉ kể về một hạt đậu nảy mầm qua bốn mùa, nhưng lại khéo léo giới thiệu về quang hợp, về đất và nước. Sự chắt lọc mới là điểm then chốt. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh từng nói rằng viết cho trẻ là viết bằng đôi mắt của trẻ, và điều này đặc biệt đúng với sách thiếu nhi giới thiệu.Nhìn vào giá sách của một gia đình trẻ ở Đà Nẵng。tôi thấy sách thiếu nhi giới thiệu chiếm gần nửa kệ: từ cuốn “Thế giới côn trùng” đến “Những người bạn dưới biển”. Cha mẹ chúng bảo rằng họ muốn con có vốn sống phong phú trước khi bước vào lớp 1. Sách thiếu nhi giới thiệu không chỉ cung cấp thông tin, mà còn gieo vào lòng trẻ sự tôn trọng thiên nhiên, lịch sử và con người. Một cuốn sách hay sẽ khiến trẻ quên đi màn hình ipad, để mắt dừng lại lâu hơn ở bức tranh chú voi châu Phi hay bản đồ các dòng sông. Đó là giá trị bền vững mà thể loại này mang lại, dù thị trường có biến động ra sao.







