Những năm gần đâyệthuậtbiểudiễnHồChíMinhSứcsốngtừnhữnglànđiệudâhướng dẫn ngủ ngon， các chương trình nghệ thuật biểu diễn Hồ Chí Minh không còn dừng lại ở những bài ca truyền thống quen thuộc. Tôi có dịp dự đêm diễn 'Sen hồng dâng Bác' tại Nhà hát Lớn Hà Nội cuối tháng 5 vừa qua， và điều khiến tôi chú ý không phải ánh đèn hay sân khấu hoành tráng。mà là cách các nghệ sĩ trẻ xử lý chất liệu dân ca. Họ hát 'Tiếng hát từ làng Sen' trên nền nhạc điện tử nhẹ， phối khí mới nhưng vẫn giữ được cái hồn của làn điệu ví， giặm. Khán giả trẻ ngồi cạnh tôi reo lên thích thú. Đó là một tín hiệu đáng mừng cho nghệ thuật biểu diễn Hồ Chí Minh.Sự đổi mới này không phải ngẫu nhiên. Nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng， người từng dàn dựng nhiều chương trình về Bác。kể rằng anh mất gần hai năm để thuyết phục hội đồng nghệ thuật cho phép đưa beatbox vào ca khúc 'Người là niềm tin tất thắng'. Ban đầu， không ít ý kiến lo ngại sự phá cách sẽ làm mất đi tính trang nghiêm. Nhưng khi nghe bản thu thử， chính những người hoài nghi nhất lại gật gù. Nghệ thuật biểu diễn Hồ Chí Minh， suy cho cùng， cũng cần hơi thở của thời đại. Tôi nhớ có lần trò chuyện với NSND Quang Thọ， ông bảo: 'Bác Hồ từng nói văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi. Mình cứ rụt rè mãi thì sao soi được?'Không chỉ âm nhạc， sân khấu kịch cũng đang có những thử nghiệm đáng chú ý. Vở 'Đêm trắng ở Pác Bó' của Nhà hát Kịch Việt Nam khai thác lát cắt ít người biết về những đêm Bác thức trắng đọc sách， dịch 'Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô'. Đạo diễn trẻ Hoàng Mai Phương chọn lối kể phi tuyến tính。đan xen hình ảnh núi rừng Pác Bó qua màn hình LED. Có đoạn， diễn viên đóng Bác bước ra từ sau tấm màn， tay cầm cuốn sách cũ， ánh mắt đăm chiêu. Không có lời thoại nào trong ba phút. Khán giả nín thở. Tôi ngồi hàng ghế thứ năm， nghe rõ tiếng thở dài của một cụ già phía trước. Nghệ thuật biểu diễn Hồ Chí Minh đôi khi chỉ cần im lặng cũng đủ lay động.Vậy nhưng， vẫn có những khoảng lặng cần nhìn thẳng. Nhiều chương trình ca múa nhạc về Bác hiện nay vẫn sa vào lối mòn: ca ngợi một chiều， thiếu chất liệu đời thường. Tôi từng xem một tiết mục thiếu nhi hát 'Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng' với phông nền hoa sen rực rỡ。
nhưng các em hát như đang đọc thuộc lòng. Không có chút hồn nhiên nào. Phải chăng người lớn đã áp đặt quá nhiều khuôn mẫu lên nghệ thuật biểu diễn Hồ Chí Minh?Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Thị Thanh Bình nhận xét: 'Muốn khắc họa Bác chân thực， trước hết phải dám để nhân vật được sống với những giản dị， thậm chí cả những trăn trở thường ngày.'Dẫu vậy， niềm tin vẫn đặt ở những người trẻ. Nhóm sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia vừa ra mắt MV 'Bác ơi， mùa xuân đã về' với phần hòa âm phối khí theo phong cách indie folk. Họ quay ngoại cảnh ở chính làng Sen。Kim Liên， có cảnh các em nhỏ chạy trên con đường đất， tay cầm bông sen. MV đạt hơn 2 triệu lượt xem sau hai tuần， phần lớn từ khán giả dưới 30 tuổi. Một bạn sinh viên bình luận: 'Lần đầu tiên mình thấy Bác gần gũi đến thế.' Có lẽ， nghệ thuật biểu diễn Hồ Chí Minh đang tìm được con đường riêng: không lớn tiếng， không phô trương， chỉ lặng lẽ chạm vào trái tim bằng sự chân thành. Và đó mới là điều còn mãi.
