Chùa Một Cột ở Hà Nội không chỉ là biểu tượng kiến trúc Phật giáo mà còn là một di sản nghệ thuật nổi bậtảnnghệthuậtnổibậtcủaViệtNamquagócnhìnđươngđạbánh mì chảo cho 2 người， nơi nghệ thuật chạm khắc gỗ và sắp đặt không gian hòa quyện. Tôi đã đứng rất lâu dưới nắng， nhìn những đường nét uốn lượn của rồng đá thời Lý và tự hỏi: làm sao người xưa có thể tạo ra sự cân bằng đến vậy giữa nặng và nhẹ， giữa vật liệu thô và tâm linh?Đó là một di sản nghệ thuật nổi bật mà bất kỳ ai quan tâm đến mỹ thuật cổ Việt Nam đều phải ghé thăm.
Đi về miền Trung， tháp Chăm ở Mỹ Sơn hiện lên như những nhịp điệu của gạch nung. Không dùng vôi vữa， người Chăm đã xây dựng nên những công trình đứng vững hàng thế kỷ. Các nhà nghiên cứu vẫn đang tranh luận về kỹ thuật nung gạch， nhưng với tôi， giá trị lớn nhất nằm ở sự kiên trì và trí tưởng tượng của những nghệ nhân vô danh. Mỗi phù điêu。mỗi mảng hoa văn đều kể một câu chuyện riêng， và đó chính là lý do di sản nghệ thuật nổi bật này luôn khiến du khách phải nán lại lâu hơn dự kiến.Ở Huế， Nhã nhạc cung đình không còn xa lạ với du khách， nhưng ít ai để ý đến những bản nhạc lưu trữ trên giấy dó tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia. Tôi đã có dịp xem một buổi biểu diễn nhỏ trong khuôn viên Đại Nội， và điều đọng lại không phải là âm thanh hào nhoáng mà là sự tập trung của các nghệ sĩ lớn tuổi. Họ chơi đàn tranh。đàn tỳ bà bằng những ngón tay gân guốc， mắt nhắm nghiền. Có lẽ， di sản nghệ thuật nổi bật không chỉ nằm ở hiện vật mà còn ở cách con người trao truyền nó qua từng thế hệ.Một góc nhìn khác: tranh dân gian Đông Hồ đang dần trở lại nhờ những dự án phục dựng của các bạn trẻ. Tôi đến làng tranh vào một chiều mưa， thấy một nhóm sinh viên mỹ thuật đang mày mò in lại bản khắc cũ. Họ không sao chép nguyên bản mà thử nghiệm pha màu từ lá cây và vỏ sò. Cách làm này gây tranh cãi， nhưng tôi cho rằng đó là một hướng đi cần thiết để di sản nghệ thuật nổi bật này không bị đóng băng trong bảo tàng. Nghệ thuật sống là nghệ thuật được làm mới， miễn là giữ được tinh thần của bản khắc gốc.Cuối cùng， tôi muốn nhắc đến những bức tượng gỗ ở chùa Tây Phương. Ở đó， các nghệ nhân đã tạc nên những pho tượng La Hán với thần thái khác nhau， từ trầm tư đến dữ dội. Ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ nhỏ chiếu vào làm nổi bật từng thớ gỗ. Tôi đã ngồi im hàng giờ đồng hồ， và tự nhủ rằng di sản nghệ thuật nổi bật của Việt Nam không cần phải ồn ào. Nó cứ lặng lẽ ở đó。
chờ những ai đủ kiên nhẫn để nhìn， để nghe và để cảm nhận.
