Doanh thu phòng vé nội địa chạm mốc 1.500 tỷ đồng chỉ trong sáu tháng đầu năm 2024. Con số này không chỉ là kỷ lục mà còn là lời khẳng định: điện ảnh Việt đang bước vào giai đoạn lên hương điện ảnh mạnh mẽ chưa từng thấy. Điều đáng nóiênhươngđiệnảnhKhithịtrườngViệtgọitênnhữngcáitênmớbún mắm tại nhà， động lực không đến từ những tên tuổi kỳ cựu mà từ một thế hệ nhà làm phim trẻ， sẵn sàng phá vỡ mọi quy chuẩn cũ.Lên hương điện ảnh không còn là câu chuyện của riêng vài tác phẩm may mắn. Nó len lỏi vào từng khâu: từ khâu phát hành khi các cụm rạp độc lập mọc lên như nấm sau mưa， đến cách truyền thông đặt tên phim sao cho chạm đúng cảm xúc người xem. Tôi nhớ buổi ra mắt phim 'Mai' tại một rạp nhỏ ở Quận 7. Khán giả ngồi kín sàn， có người mang theo cả chăn gối vì sợ hết vé. Một cô gái bán vé nói với tôi: 'Phim Việt giờ khó mua lắm anh ạ， nhất là mấy suất cuối tuần.' Cái sự 'khó mua' ấy chính là dấu hiệu rõ nhất của lên hương điện ảnh.
Nhưng đừng vội mừng. Lên hương điện ảnh cũng bộc lộ mặt trái: sự dễ dãi trong kịch bản， lối mòn khai thác đề tài tình cảm ướt át， và tình trạng 'bom xịt' xuất hiện dày đặc. Một nhà sản xuất kỳ cựu từng nói với tôi rằng: 'Thị trường lên hương thì tiền chảy vào nhiều， nhưng tiền nhiều không tự sinh ra phim hay.' Anh ấy đúng. Nhìn vào danh sách phim ra rạp nửa cuối năm。tôi thấy không ít dự án được thổi phồng truyền thông nhưng chất lượng chỉ ở mức trung bình. Lên hương điện ảnh， nếu không cẩn thận， sẽ thành lên hương... hàng nhái.Vậy đâu là điểm tựa thực sự?Tôi cho rằng nằm ở những nhà làm phim dám đi ngược dòng. 'Tro tàn rực rỡ' của Bùi Thạc Chuyên là ví dụ. Phim không có cảnh hành động hoành tráng， không có mỹ nam mỹ nữ đóng cặp， nhưng vẫn khiến khán giả rời rạp trong im lặng. Một người bạn tôi， vốn chỉ xem phim Marvel， sau buổi chiếu đã nhắn: 'Tao không nghĩ phim Việt lại làm tao khóc.' Đó chính là lên hương điện ảnh theo chiều sâu。không phải chiều rộng doanh thu. Và nó bền vững hơn nhiều.Nhìn xa hơn， lên hương điện ảnh cần một hệ sinh thái. Các liên hoan phim quốc tế tại Việt Nam như FAP hay DANAFF đang dần trở thành bệ phóng cho phim độc lập. Nhưng tôi vẫn băn khoăn: liệu các nhà đầu tư có đủ kiên nhẫn để chờ những dự án không sinh lời ngay?Hay họ sẽ tiếp tục đổ tiền vào những bộ phim hài nhảm chỉ để lấp ghế?
Lên hương điện ảnh không thể chỉ là câu chuyện của một mùa phim. Nó là cuộc chạy marathon， nơi mỗi cá nhân làm nghề cần tỉnh táo giữa cơn say doanh thu.
