Một bức thư pháp của cụ đồ xứ Nghệ treo trên vách gỗ limátrịnghệthuậtchữKhinétbúttrởthànhdisảgiải pháp tập thể dục tại nhà， mực đã ngả màu nâu sẫm， nhưng từng nét khải vẫn dứt khoát như nhát đục. Người sưu tầm trả giá ba chỉ vàng， chủ nhà lắc đầu: “Để thờ。không bán”. Giá trị nghệ thuật chữ không nằm ở tờ giấy dó hay thỏi mực， mà ở cái hồn người viết gửi vào từng con chữ.Chữ Việt từng trải qua nhiều lần thay hình đổi dạng. Từ chữ Nho du nhập， đến chữ Nôm do cha ông sáng tạo， rồi chữ Quốc ngữ Latinh hóa. Mỗi hệ chữ mang một tầng giá trị nghệ thuật chữ riêng. Nhà nghiên cứu Trần Văn Giáp từng nhận xét: chữ Nôm tuy bị coi là “thứ chữ nhà quê” nhưng chính nó đã nuôi dưỡng cả một nền văn học dân tộc， từ Truyện Kiều đến thơ Hồ Xuân Hương. Cái tài của người xưa là biến vay mượn thành sáng tạo。
biến công cụ thành tác phẩm.Bước vào một lớp dạy thư pháp ở phố Lý Quốc Sư (Hà Nội)， tôi thấy các em nhỏ cầm bút lông run run. Cô giáo không vội sửa nét， chỉ nói: “Chữ đẹp không phải vì thẳng， mà vì có thần”. Câu nói ấy đúng với mọi loại hình nghệ thuật chữ. Người viết chữ tốt phải luyện hàng nghìn giờ， nhưng để đạt đến độ “thần” thì cần cái tâm tĩnh tại. Tôi từng xem một nghệ nhân viết chữ “Tâm” mất trọn bốn giờ đồng hồ. Anh bảo: “Viết nhanh thì thành chữ。viết chậm mới thành người”.Giá trị nghệ thuật chữ còn thể hiện ở sự cân bằng giữa kỹ thuật và cảm xúc. Một bức chữ đẹp phải đạt độ chuẩn về bố cục， nhưng nếu chỉ chuẩn mà không có hồn thì chỉ là bản photocopy. Nhiều bạn trẻ hiện nay học thư pháp theo trào lưu， chụp ảnh đăng mạng xã hội rồi bỏ. Số ít ở lại với nghề đều hiểu: mỗi nét chữ là một lần đối diện với chính mình. Có người mất ba năm mới viết được chữ “Nhẫn” cho ra hồn. Thành quả ấy không đo bằng tiền， mà bằng sự kiên định.Nhìn từ góc độ bảo tồn， giá trị nghệ thuật chữ đang đứng trước thách thức. Chữ viết tay ngày càng ít đi， mực tàu thay bằng mực in， giấy dó thay bằng giấy A4. Nhưng nghệ thuật chữ không chết， nó chuyển hóa. Các dự án phục dựng bia đá， sách cổ， hay những cuộc thi viết chữ đẹp vẫn âm thầm giữ lửa. Điều đáng quý là thế hệ trẻ bắt đầu tìm về với bút lông。với nghiên mực， không phải để hoài cổ， mà để tìm một nhịp sống chậm giữa thời đại số. Giá trị nghệ thuật chữ， suy cho cùng， là giá trị của sự chậm rãi và chiều sâu tâm hồn.
