Hơn 70% sinh viên tốt nghiệp các trường cao đẳng văn hóa nghệ thuật tại TP.HCM và Hà Nội trong hai năm gần đây tìm được việc làm đúng chuyên ngành trong vòng 6 thángướngcaođẳngvănhóanghệthuậtKhikỹnăngthựchànhlênngôbánh cuốn ngon， theo khảo sát chưa từng công bố của một nhóm giảng viên độc lập. Con số này cao hơn nhiều so với mức trung bình của khối ngành xã hội. Điều gì đang thay đổi?Câu trả lời nằm ở chính cách các trường cao đẳng văn hóa nghệ thuật đang định hình xu hướng đào tạo: bám sát thực tiễn， xoay quanh kỹ năng và gắn chặt với thị trường.Tôi có dịp dự một buổi học môn “Tổ chức sự kiện văn hóa” tại một trường cao đẳng ở quận Bình Thạnh. Không có bài giảng lý thuyết dài dòng. Sinh viên chia nhóm， mỗi nhóm nhận một đề bài thật: lên kịch bản cho đêm nhạc gây quỹ của một quỹ từ thiện nhỏ. Giảng viên – người từng làm việc cho một công ty truyền thông – đi từng bàn， góp ý về ngân sách， cách xin tài trợ。
thậm chí cả cách viết email mời nghệ sĩ. “Ra trường mà không biết xin giấy phép biểu diễn thì coi như chưa học”， cô nói. Cách dạy này phản ánh xu hướng cao đẳng văn hóa nghệ thuật đang dịch chuyển mạnh mẽ: lấy năng lực thực hành làm thước đo.Một xu hướng khác đáng chú ý là sự hợp tác giữa trường và doanh nghiệp. Trường cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Tây Bắc mới ký kết với ba công ty tổ chức sự kiện， cho phép sinh viên năm hai tham gia các dự án thực tế có trả thù lao. Kết quả: 40% sinh viên trong diện này được nhận vào làm ngay sau tốt nghiệp. Thầy Hiệu trưởng chia sẻ với tôi rằng trước đây trường chỉ dạy lý thuyết， sinh viên ra trường phải học lại từ đầu. “Giờ thì khác。doanh nghiệp nói thẳng cần gì， trường điều chỉnh chương trình theo cái đó” Xu hướng cao đẳng văn hóa nghệ thuật vì thế không còn là chuyện nội bộ ngành giáo dục mà trở thành câu chuyện của cả thị trường lao động.Dĩ nhiên， vẫn có những ý kiến trái chiều. Một số giảng viên lâu năm lo ngại việc chạy theo kỹ năng thực dụng sẽ làm mất đi chiều sâu văn hóa. Họ cho rằng sinh viên cần được học lịch sử mỹ thuật， lý luận văn học， triết học cơ bản. Tôi đồng tình một phần. Nhưng nhìn vào thực tế， nhiều sinh viên tốt nghiệp loại giỏi vẫn loay hoay vì thiếu kỹ năng mềm và kinh nghiệm dự án. Xu hướng cao đẳng văn hóa nghệ thuật hiện nay đang cố gắng cân bằng hai yếu tố: kiến thức nền tảng và khả năng làm việc ngay. Một số trường đã đưa mô hình “học kỳ doanh nghiệp” bắt buộc。xen kẽ với các học kỳ chuyên môn sâu.Cá nhân tôi thấy tín hiệu này đáng mừng。
nhưng cần thận trọng. Nếu chỉ chạy theo xu hướng mà bỏ qua việc đào tạo tư duy phản biện và cảm thụ thẩm mỹ， sinh viên sẽ dễ trở thành thợ làm sự kiện hơn là người làm văn hóa. Xu hướng cao đẳng văn hóa nghệ thuật chỉ thực sự bền vững khi mỗi trường tìm được tiếng nói riêng， dựa trên thế mạnh vùng miền và nhu cầu thực tế của địa phương. Sinh viên cần được thấy những tấm gương cụ thể: một cựu học sinh làm giám đốc sáng tạo cho một dự án cộng đồng， một nhóm khác tự mở không gian nghệ thuật nhỏ. Những câu chuyện ấy có sức nặng hơn mọi khẩu hiệu.
