Đêm diễn cuối tuần tại một con hẻm nhỏ trên đường Cao ThắngịchđoànThànhLộcSânkhấunhỏkhátvọnglớngiữalòngSàiGòcách làm bò nhúng giấm。quận 3， tiếng vỗ tay vẫn vang lên ròn rã dù chỉ có chưa đầy 80 khán giả. Kịch đoàn Thành Lộc không cần sân khấu hoành tráng. Họ cần một khoảng lặng đủ để tiếng thở dài của diễn viên chạm tới hàng ghế cuối. Vở “Người vợ ma” vừa khép lại， đạo diễn kiêm diễn viên chính Thành Lộc bước ra， mồ hôi ướt đẫm áo， nói với khán giả: “Chúng tôi diễn như thể đây là đêm cuối cùng được đứng trên sân khấu” Câu nói ấy không phải là chiêu trò truyền thông. Nó phản ánh đúng cách kịch đoàn Thành Lộc vận hành suốt hơn hai thập kỷ qua: tối giản về vật chất， tối đa về cảm xúc.Kịch đoàn Thành Lộc thành lập năm 2000。sau khi nghệ sĩ Thành Lộc rời Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ 5B Võ Văn Tần. Ông cùng một nhóm diễn viên trẻ thuê lại tầng hai của một quán cà phê cũ， cải tạo thành sân khấu 70 chỗ. Không có phòng vé chuyên nghiệp， không có hệ thống đèn laser. Ánh sáng chủ yếu là đèn bàn và đèn pin cầm tay. Vậy mà những vở như “Dạ cổ hoài lang”， “Tấm Cám”， “Người vợ ma” lại cháy vé liên tục. Bí quyết nằm ở kịch bản. Thành Lộc tự viết hoặc chuyển thể từ truyện cổ tích， nhưng luôn cài cắm những vấn đề thời sự: bạo lực gia đình， tham nhũng， sự vô cảm của người trẻ. Khán giả đến vì tò mò， ở lại vì bị lay động.
Tôi từng xem “Dạ cổ hoài lang” phiên bản 2023. Vở diễn chỉ có ba diễn viên， một chiếc bàn gỗ và tiếng đàn bầu vang lên từ góc tối. Cảnh người mẹ già chờ con trai đi lính trở về khiến nhiều người khóc nấc. Sau vở diễn， một khán giả nữ ngoài 60 tuổi nói với tôi: “Tôi xem kịch đoàn Thành Lộc từ hồi còn trẻ. Bây giờ vé đắt hơn nhưng cảm xúc vẫn vậy” Điều đáng nói: giá vé trung bình 200.000 đồng。cao gấp ba lần so với các sân khấu xã hội hóa khác. Nhưng kịch đoàn Thành Lộc không chạy theo số lượng. Mỗi tháng họ chỉ diễn 8-10 suất， chủ yếu vào cuối tuần. Thành Lộc từng chia sẻ: “Diễn nhiều quá sẽ nhờn. Tôi muốn mỗi suất diễn là một lần thiêng”Khó khăn chưa bao giờ rời khỏi kịch đoàn này. Năm 2018， sân khấu cũ bị giải tỏa. Kịch đoàn Thành Lộc phải chuyển sang một rạp nhỏ ở quận 1， rồi lại dời về quận 3. Dịch Covid-19 khiến họ mất gần hai năm không diễn. Thành Lộc bán cả xe hơi để trả lương cho diễn viên. Anh em trong đoàn kể lại: “Có tháng， chúng tôi chỉ ăn cơm với muối vừng. Nhưng không ai bỏ đi” Sự gắn bó ấy lý giải vì sao kịch đoàn Thành Lộc vẫn tồn tại dù không có tài trợ lớn. Họ sống bằng niềm tin rằng khán giả Việt Nam vẫn cần một sân khấu nơi con người được nhìn thẳng vào nỗi đau của chính mình.Tháng 6 vừa qua。kịch đoàn Thành Lộc công bố dự án mới: một vở diễn lấy cảm hứng từ những lá thư của người dân gửi đến chương trình “Điều ước thứ 7”. Vẫn là sân khấu nhỏ， vẫn là Thành Lộc với mái tóc bạc trắng. Nhưng lần này， ông mời thêm ba diễn viên trẻ sinh năm 2000. “Tôi không muốn kịch đoàn Thành Lộc chết cùng tôi” ông nói. Câu chuyện của một kịch đoàn nhỏ giữa Sài Gòn hoa lệ không phải là bi kịch. Nó là minh chứng rằng nghệ thuật chân chính không cần ồn ào. Chỉ cần một ngọn đèn， một câu chuyện thật， và những con người dám sống với nghề.
