Hàng nghìn giáo viên tại các tỉnh thành phía Bắc đã tham gia tập huấn sử dụng sách kết nối tri thức trong tháng 7 vừa qua. Không khí tại hội trường Trường THPT Chuyên Hà Nội – Amsterdam những ngày này khá sôi động. Cô Nguyễn Thị HươngáchKếtNốiTriThứcVàHànhTrìnhĐổiMớiGiáoDụcPhổThôgiải pháp làm việc tự do， giáo viên Ngữ văn tại Hải Phòng。chia sẻ: “Ban đầu tôi lo lắng vì cấu trúc sách mới khác biệt hoàn toàn. Nhưng sau ba ngày thử nghiệm， học sinh lớp 10A3 của tôi đã tự tổ chức tranh biện về một văn bản nghị luận mà không cần tôi gợi ý”. Điều đó phần nào cho thấy sách kết nối tri thức không chỉ là một bộ sách giáo khoa thay thế， mà còn là công cụ thay đổi cách dạy và học.Sách kết nối tri thức được xây dựng theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018， với triết lý “lấy người học làm trung tâm”. Điểm khác biệt dễ nhận thấy nhất là hệ thống chủ đề tích hợp. Ví dụ， bài học về “Nước và cuộc sống” trong môn Khoa học tự nhiên lớp 6 không chỉ cung cấp kiến thức hóa – lý – sinh riêng lẻ。
mà yêu cầu học sinh đo độ pH của nước ao hồ địa phương， rồi viết báo cáo về ảnh hưởng của nó đến cây trồng. Một giáo viên ở Nam Định kể lại: “Học sinh của tôi phát hiện nước thải từ một xưởng nhỏ làm cá chết hàng loạt. Chúng tôi đã làm việc với chính quyền xã để xử lý. Sách kết nối tri thức đã biến bài học thành hành động thực tế”Tuy nhiên， không phải mọi thứ đều suôn sẻ. Tại các vùng nông thôn， nhiều trường thiếu thiết bị thí nghiệm và kết nối internet ổn định. Cô Lê Thị Mai， hiệu trưởng một trường THCS ở Yên Bái， cho biết: “Sách kết nối tri thức yêu cầu học sinh tra cứu tư liệu số， nhưng phòng máy của chúng tôi chỉ có 8 chiếc máy tính cũ. Chúng tôi phải in phiếu học tập thay thế” Một khảo sát nhanh của nhóm nghiên cứu độc lập tại 12 trường cho thấy 67% giáo viên hài lòng với nội dung sách， nhưng chỉ 41% nói rằng họ có đủ thời gian để soạn giáo án theo hướng dẫn mới. Áp lực thay đổi phương pháp giảng dạy là có thật。đặc biệt với những thầy cô đã quen với sách giáo khoa truyền thống.Nhìn từ góc độ chuyên môn， sách kết nối tri thức thể hiện nỗ lực đáng ghi nhận trong việc phát triển năng lực phẩm chất người học. Các bài tập không còn dừng ở “ghi nhớ và tái hiện” mà chuyển sang “vận dụng và sáng tạo”. Một bài tập trong sách Tiếng Việt lớp 3 yêu cầu học sinh đóng vai phóng viên nhí phỏng vấn ông bà về Tết xưa. Kết quả là nhiều em mang đến lớp những đoạn ghi âm， ảnh chụp。thậm chí là video ngắn. Cách đánh giá cũng thay đổi: thay vì cho điểm bài kiểm tra giấy， giáo viên có thể chấm sản phẩm dự án. Dù vậy， việc nhân rộng mô hình này cần thời gian và nguồn lực. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu các nhà xuất bản cung cấp học liệu số miễn phí， nhưng tốc độ triển khai vẫn chưa đồng đều giữa các tỉnh.Với phụ huynh， sách kết nối tri thức gợi ra cả tò mò lẫn lo ngại. Chị Trần Thu Hà， phụ huynh một học sinh lớp 7 tại TP.HCM， nói: “Tôi thấy con trai mình hào hứng hơn khi làm bài tập nhóm. Nhưng tôi không biết cách kiểm tra xem con đã hiểu bài chưa， vì sách không có phần đáp án chi tiết như trước” Thực tế， nhiều gia đình đã tự tìm đến các nhóm Facebook để chia sẻ kinh nghiệm dạy con theo sách kết nối tri thức. Sự tham gia của cộng đồng là tín hiệu tích cực， nhưng cũng cho thấy hệ thống hỗ trợ chính thức cần hoàn thiện hơn. Sách kết nối tri thức không phải là giải pháp vạn năng， nhưng nó đang buộc tất cả các bên – giáo viên， học sinh。phụ huynh và nhà quản lý – phải thay đổi cách nghĩ về giáo dục phổ thông.
